ស្វែងយល់ពីតម្លៃវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោកនៃរមណីយដ្ឋានប្រាសាទមីសើន

រមណីយដ្ឋានប្រាង្គប្រាសាទមីសើន ស្ថិតនៅក្នុងជ្រលងភ្នំមួយនៅភាគខាងលិចនៃស្រុកឌុយស្វៀន (Duy Xuyên) ខេត្តក្វាងណាម (Quảng Nam)។ មានផ្លូវទឹកមួយហូរកាត់រមណីយដ្ឋាននេះ ហើយជួបគ្នានឹងទន្លេធូបុន (Thu Bồn) ដែលស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីទីក្រុងបុរាណហយអាន។

ភាពសម្បូរបែបនៃស្ថាបត្យកម្ម ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាទីតាំងដ៏វិសេសវិសាលមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងកត្តាវប្បធម៌ក្នុងស្រុក។ ដោយសារផលប៉ះពាល់នៃពេលវេលា រមណីយដ្ឋានប្រាង្គប្រាសាទនេះបានរងការទ្រុឌទ្រោម។ ដូច្នេះ ការជួសជុលឡើងវិញដោយប្រុងប្រយ័ត្នត្រូវបានធ្វើឡើងលើរចនាសម្ព័ន្ធដែលនៅសេសសល់ ដើម្បីឱ្យភាពគង់វង្សត្រូវបានថែរក្សាយ៉ាងល្អ។

ទីតាំងបេតិកភណ្ឌពិភពលោក UNESCO នេះ រួមមានរចនាសម្ព័ន្ធជាង ៧០ និងទីតាំងបុរាណវិទ្យាកប់ក្រោមដីយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ប្រាសាទទាំងនេះមានរចនាបថរចនាសម្ព័ន្ធខុសៗគ្នា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសម័យកាលផ្សេងៗគ្នានៃរាជាណាចក្រចាម ក្នុងរយៈពេល ១០ សតវត្សរ៍។ រចនាសម្ព័ន្ធដែលត្រូវគេបោះបង់ចោល និងរងការខូចខាតមួយផ្នែកទាំងនេះ គឺជាទីតាំងទាក់ទាញទេសចរដ៏ពេញនិយមសម្រាប់អ្នកថតរូប និងមនុស្សដែលចាប់អារម្មណ៍លើអារ្យធម៌បុរាណ និងស្ថាបត្យកម្មជំនឿសាសនារបស់ពួកគេ។ 

នៅលើគេហទំព័ររបស់ខ្លួន អង្គការ UNESCO បានថ្លែងថា៖ 

«ប្រាង្គប្រាសាទទាំងនេះមានរចនាបថស្ថាបត្យកម្មយ៉ាងសម្បូរបែប ដែលតំណាងឱ្យភាពអស្ចារ្យ និងភាពបរិសុទ្ធនៃភ្នំព្រះសុមេរុ ជាភ្នំសក្ការៈក្នុងព្រេងនិទានដែលជាជម្រកនៃអាទិទេពហិណ្ឌូនៅចំកណ្តាលចក្រវាឡ ហើយឥឡូវនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងវិញជានិមិត្តរូបនៅលើផែនដីក្នុងដែនដីជួរភ្នំនៃជនជាតិចាម។ ប្រាសាទទាំងនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងពីឥដ្ឋដុតដោយមានសសរថ្ម និងតុបតែងដោយចម្លាក់លោតទាបលើថ្មភក់ដែលបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពក្នុងព្រេងនិទានហិណ្ឌូ។ ភាពស្មុគស្មាញផ្នែកបច្ចេកវិទ្យារបស់វាគឺជាភស្តុតាងនៃជំនាញវិស្វកម្មរបស់ជនជាតិចាម ខណៈដែលរូបតំណាង និងនិមិត្តរូបដ៏ប្រណិតនៃប្រាង្គប្រាសាទទាំងនេះ ផ្តល់នូវការយល់ដឹងអំពីខ្លឹមសារ និងការវិវត្តនៃគំនិតសាសនា និងនយោបាយរបស់ជនជាតិចាម... ប្រាសាទបុរាណទាំងនេះគឺប្លែកគេ និងគ្មានប្រៀបផ្ទឹមឡើយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។»  

តើអ្វីទៅដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត? ឥដ្ឋដុតត្រូវបានភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងណែនដោយមិនប្រើបាយអ ឬមានប្រហោងអ្វីឡើយ ប៉ុន្តែវាបានស្ថិតស្ថេររហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ផ្ទុយពីធម្មជាតិរុក្ខជាតិបៃតងជុំវិញ ពណ៌ក្រហមឆ្អៅរបស់វាគឺស្រស់ស្អាតគួរឱ្យទស្សនាកម្សាន្ត។

ប្រហែល ២ គីឡូម៉ែត្រពីតំបន់បេតិកភណ្ឌមីសើន នៅទិសពាយ័ព្យ មានសារមន្ទីរមីសើន។ សារមន្ទីរនេះផ្តល់ព័ត៌មានទូទៅអំពីបេតិកភណ្ឌមីសើន ដើម្បីជួយឱ្យភ្ញៀវទេសចរយល់ដឹងជាមុនមុនពេលចូលទស្សនា។

រមណីយដ្ឋានប្រាសាទមីសើន បើកចំហជូនភ្ញៀវទេសចរមកពីជុំវិញពិភពលោក និងមានផ្តល់ជូននូវសេវាកម្ម និងសកម្មភាពជាច្រើន។ ភ្ញៀវទេសចរដែលមកទីនេះនឹងត្រូវបានដឹកជញ្ជូនទៅកាន់ទីតាំងផ្សេងៗដោយមធ្យោបាយផ្លាស់ប្តូរជាច្រើន។ ពិធីបុណ្យចាម ការរាំបែបព្រះរាជទ្រព្យ និងសាសនាត្រូវបានរៀបចំ និងសម្តែងនៅទីតាំងផ្ទាល់ ដើម្បីជួយឱ្យភ្ញៀវទេសចរយល់កាន់តែច្បាស់អំពីតម្លៃពិសេសនៃបេតិកភណ្ឌអរូបីនៃអារ្យធម៌ចាមប៉ានេះ។ បន្ថែមពីនេះ ភ្ញៀវអាចថតរូបជាមួយនឹងសម្លៀកបំពាក់ចាម ហើយមានភោជនីយដ្ឋានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការបម្រើជូនភ្ញៀវទេសចរ។

ដោយសារនេះជាទីតាំងសក្ការៈ ភ្ញៀវទេសចរគួរសម្តែងនូវការគោរព និងមិនត្រូវស្លៀកពាក់លេចលើលេចក្រោមឡើយ។ សូមពាក់ស្បែកជើងដែលស្រួល និងពាក់មួកផងដែរ ព្រោះអាចនឹងត្រូវដើរច្រើន។ 

ចង់រីករាយជាមួយទេសភាពជុំវិញបន្ទាប់ពីទស្សនាប្រាសាទដែរឬទេ? មានបឹងមួយនៅជិតនោះ ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការជិះទូកកាយ៉ាក់។