ឈូងសមុទ្រ Ha Long
ប្រជុំកោះ Cat Ba ស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងកំពង់ផែភាគខាងជើង Hai Phong គឺជាប្រជុំកោះថ្មកំបោរធំបំផុតនៃប្រទេសនេះ។ ប្រជុំកោះនេះមានកោះជាង ៣៦០ រួមទាំងកោះ Cat Ba ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងឈូងសមុទ្រ Ha Long។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ឈូងសមុទ្រ Ha Long ក្នុងខេត្ត Quang Ninh ត្រូវបានអង្គការ UNESCO ដាក់ឈ្មោះជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកចំនួនពីរលើក ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤ និងឆ្នាំ ២០០០។ តាមរយៈការទទួលបានការចុះបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌធម្មជាតិពិភពលោកថ្មី ឈូងសមុទ្រ Ha Long - ប្រជុំកោះ Cat Ba គឺជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកអន្តរខេត្តដំបូងគេបង្អស់របស់វៀតណាម ដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីដោយ UNESCO។
ឈូងសមុទ្រ Ha Long - ប្រជុំកោះ Cat Ba ត្រូវបានបន្ថែមទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដោយសារតែភាពស្រស់ស្អាតនៃទេសភាពធម្មជាតិរបស់វា រួមមានកោះថ្មកំបោរដុះគ្របដណ្តប់ដោយរុក្ខជាតិយ៉ាងទាក់ទាញ កោះតូចៗថ្មកំបោរដ៏ស្អាតអស្ចារ្យ និងទម្រង់ភ្នំថ្មកំបោរ (karst) ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។ ឈូងសមុទ្រ Ha Long - ប្រជុំកោះ Cat Ba ត្រូវបានចាត់ទុកជាសារមន្ទីរភូមិសាស្ត្រមួយ ដែលមានបេតិកភណ្ឌមានតម្លៃសកលលេចធ្លោ ជាកន្លែងធ្វើជាសាក្សីនៃការផ្លាស់ប្តូរជាគំរូក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រវត្តិសាស្ត្រនៃផែនដី ដូចដែលបានបង្ហាញតាមរយៈវត្តមាននៃព្រៃបុរាណ ឈូងសមុទ្រ និងកោះនានា។
ឈូងសមុទ្រ Lan Ha ប្រជុំកោះ Cat Ba
បណ្តុំឈូងសមុទ្រ Ha Long - ប្រជុំកោះ Cat Ba មានភាពសម្បូរបែបនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីកោះ និងសមុទ្រ។ វាជាជម្រកនៃសត្វ និងរុក្ខជាតិកម្រជាច្រើនប្រភេទ ហើយក៏ជាកន្លែងដែលមានព្រៃឈើសមុទ្រធំបំផុតរបស់ប្រទេស ជាមួយនឹងផ្ទៃដីជាង ១៧,០០០ ហិកតា។
វាជាជម្រកនៃរុក្ខជាតិ និងសត្វចំនួន ៤,៩១០ ប្រភេទនៅលើគោក និងក្នុងសមុទ្រ ដែលក្នុងនោះ ១៩៨ ប្រភេទស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីក្រហមនៃប្រភេទសត្វរងការគំរាមកំហែងរបស់អង្គការសហភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) និង ៥១ ប្រភេទជាប្រភេទសត្វអង់ដេមិច។ ផ្ទៃដីព្រៃបុរាណប្រមាណ ១,០៤៥.២ ហិកតានៅលើកោះ Cat Ba គឺជាកត្តាសំខាន់មួយដែលបង្កើតបានជាតម្លៃអេកូឡូស៊ី និងជីវចម្រុះនៃបេតិកភណ្ឌនេះ។ ជាពិសេស ស្វាប្រផេះ Cat Ba (Trachypithecus poliocephalus) គឺជាប្រភេទសត្វកម្រមួយ ស្ថិតក្នុងបញ្ជីសត្វដែលមានប្រៀបប្រឈមនឹងការផុតពូជខ្ពស់បំផុត។ រហូតមកដល់ពេលនេះ មានប្រមាណ ៦០-៧០ ក្បាលប៉ុណ្ណោះ ដែលរស់នៅតែក្នុងតំបន់ Cat Ba។ វាក៏មានរុក្ខជាតិអង់ដេមិចកម្រជាច្រើនប្រភេទដែលរស់នៅរួមគ្នានៅលើកោះថ្មកំបោរ រួមមាន cycas tropophylla, chirita drakei, livistona halongensis, impatiens verrucifera, schefflera alongensis, paphiopedilum concolor, euphorb, liliac, cycad, apocynin...
ឈូងសមុទ្រ Ha Long - ប្រជុំកោះ Cat Ba គឺជាតំបន់ដែលមានជីវចម្រុះខ្ពស់នៃទ្វីបអាស៊ី ដោយមានប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសមុទ្រ-កោះ តំបន់ក្ដៅ និងតំបន់ក្ដៅបង្គួរចំនួន ៧ ជាប់ៗគ្នាដែលអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់។ ប្រព័ន្ធទាំងនោះរួមមាន៖ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីព្រៃរដូវក្ដៅត្រូពិចបុរាណ; ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីរូងភ្នំ; ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីព្រៃកោងកាង; ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឆ្នេរជោរនាវ; ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីផ្កាថ្ម; ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីបាតទន់; ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីបឹងទឹកប្រៃ។
មុនពេលមានការបន្ថែមថ្មីនេះ ប្រទេសវៀតណាមមានបេតិកភណ្ឌពិភពលោកចំនួន ៨ ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយ UNESCO រួមមាន៖
- រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រ Hue - បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក ឆ្នាំ ១៩៩៣;
- ឈូងសមុទ្រ Ha Long - បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិពិភពលោក ឆ្នាំ ១៩៩៤, ២០០០;
- ប្រាសាទ My Son - បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក ឆ្នាំ ១៩៩៩;
- ទីក្រុងបុរាណ Hoi An - បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក ឆ្នាំ ១៩៩៩;
- ឧទ្យានជាតិ Phong Nha - Ke Bang - បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិពិភពលោក ឆ្នាំ ២០០៣, ២០១៥;
- តំបន់កណ្តាលនៃរាជធានីបុរាណ Thang Long - ហាណូយ - បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក ឆ្នាំ ២០១០;
- រាជវាំងរាជវង្ស Ho - បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ពិភពលោក ឆ្នាំ ២០១១;
- រមណីយដ្ឋានទេសភាព Trang An - បេតិកភណ្ឌលាយឡំធម្មជាតិ និងវប្បធម៌ពិភពលោក ឆ្នាំ ២០១៤។




