ອ່າວຮາລອງ
ໝູ່ເກາະແຄັດບາ ໃນເມືອງທ່າເຮືອທາງພາກເໜືອ ໄຮຟອງ ແມ່ນໝູ່ເກາະຫີນປູນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດ. ມັນປະກອບດ້ວຍເກາະຫຼາຍກວ່າ 360 ເກາະ, ລວມທັງເກາະແຄັດບາ ທີ່ຢູ່ທາງທິດໃຕ້ຂອງອ່າວຮາລອງ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ອ່າວຮາລອງ ໃນແຂວງກວ້າງນິງ ໄດ້ຖືກ UNESCO ປະກາດໃຫ້ເປັນມໍລະດົກໂລກເຖິງສອງຄັ້ງ ໃນປີ 1994 ແລະ 2000. ດ້ວຍການຂຶ້ນທະບຽນເປັນມໍລະດົກໂລກທາງທຳມະຊາດแห่งໃໝ່, ອ່າວຮາລອງ - ໝູ່ເກາະແຄັດບາ ຈຶ່ງເປັນມໍລະດົກໂລກທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກ UNESCO ລະຫວ່າງແຂວງแห่งທຳອິດຂອງຫວຽດນາມ.
ອ່າວຮາລອງ - ໝູ່ເກາະແຄັດບາ ໄດ້ຖືກເພີ່ມເຂົ້າໃນລາຍຊື່ມໍລະດົກໂລກ ຍ້ອນຄວາມງາມຂອງທັດສະນີຍະພາບທາງທຳມະຊາດ, ລວມມີເກາະຫີນປູນທີ່ປົກຄຸມດ້ວຍພືດພັນອັນມີສະເໜ່, ເກາະດອນຫີນປູນທີ່ງົດງາມຕາ ແລະ ທໍລະນີສັນຖານຄາດສ໌ (karst) ທີ່ໜ້າປະທັບໃຈ. ອ່າວຮາລອງ - ໝູ່ເກາະແຄັດບາ ຖືກພິຈາລະນາວ່າເປັນພິພິທະພັນທໍລະນີວິທະຍາ, ທີ່ມີມໍລະດົກອັນມີຄຸນຄ່າໂດດເດັ່ນໃນລະດັບໂລກ, ເປັນສະຖານທີ່ທີ່ເປັນປະຈັກພະຍານເຖິງການປ່ຽນແປງທີ່ໂດດເດັ່ນໃນປະວັດສາດການຂະຫຍາຍຕົວຂອງໂລກ ເຊິ່ງພິສູດໄດ້ຈາກການມີຢູ່ຂອງປ່າດົງດິບ, ອ່າວ ແລະ ເກາະດອນຕ່າງໆ.
ອ່າວລານຮາ, ໝູ່ເກາະແຄັດບາ
ກຸ່ມອ່າວຮາລອງ - ໝູ່ເກາະແຄັດບາ ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍອຸດົມສົມບູນຂອງລະບົບນິເວດເກາະ ແລະ ມະຫາສະໝຸດ. ມັນເປັນຖິ່ນອາໄສຂອງພືດ ແລະ ສັດຫາຍາກຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ, ແລະ ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງປ່າຊາຍຝັ່ງທະເລທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດ ດ້ວຍເນື້ອທີ່ຫຼາຍກວ່າ 17,000 ເຮັກຕາ.
ມັນເປັນຖິ່ນອາໄສຂອງສັດ ແລະ ພືດ 4,910 ຊະນິດ ຢູ່ເທິງບົກ ແລະ ໃນທະເລ, ເຊິ່ງໃນນັ້ນມີ 198 ຊະນິດ ຢູ່ໃນລາຍຊື່ແດງຂອງອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນເພື່ອການອະນຸລັກທຳມະຊາດ (IUCN) ຂອງຊະນິດພັນທີ່ຖືກຂົ່ມຂູ່, ແລະ 51 ຊະນິດພັນພື້ນເມືອງສະເພາະຖິ່ນ. ເນື້ອທີ່ປ່າດົງດິບປະມານ 1,045.2 ເຮັກຕາ ເທິງເກາະແຄັດບາ ແມ່ນໜຶ່ງໃນປັດໄຈສຳຄັນທີ່ສ້າງຄຸນຄ່າທາງລະບົບນິເວດ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງຊີວະພາບຂອງມໍລະດົກแห่งນີ້. ໂດຍສະເພາະ, ຄ່າງແຄັດບາ (Cat Ba Langur - Trachypithecus poliocephalus) ແມ່ນຊະນິດພັນຫາຍາກ, ຢູ່ໃນລາຍຊື່ສັດທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງສຸດທີ່ຈະສູນພັນ. ຈົນເຖິງປະຈຸບັນ, ມີປະມານ 60-70 ໂຕ ເຊິ່ງກະຈາຍຢູ່ສະເພາະໃນເກາະແຄັດບາເທົ່ານັ້ນ. ນອກຈາກນີ້ ຍັງມີພືດພື້ນເມືອງສະເພາະຖິ່ນຫາຍາກຢ່າງຫຼາກຫຼາຍທີ່ເຕີບໂຕຢູ່ເທິງເກາະຫີນປູນ ເຊັ່ນ: cycas tropophylla, chirita drakei, livistona halongensis, impatiens verrucifera, schefflera alongensis, paphiopedilum concolor, euphorb, liliac, cycad, apocynin...
ອ່າວຮາລອງ - ໝູ່ເກາະແຄັດບາ ແມ່ນເຂດທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍສູງຂອງອາຊີ, ໂດຍມີ 7 ລະບົບນິເວດທະເລ - ເກາະ ເຂດຮ້ອນ ແລະ ເຂດກึ่งຮ້ອນ ທີ່ຢູ່ຕິດກັນ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ເຊິ່ງລວມມີ: ລະບົບນິເວດປ່າຝົນເຂດຮ້ອນດົງດິບ; ລະບົບນິເວດຖ້ຳ; ລະບົບນິເວດປ່າຊາຍເລນ; ລະບົບນິເວດເຂດນ້ຳຂຶ້ນ-ນ້ຳລົງ; ລະບົບນິເວດແນວປະຮັງ; ລະບົບນິເວດພື້ນທະເລອ່ອນ; ລະບົບນິເວດທະເລສາບນ້ຳເຄັມ.
ກ່ອນການເພີ່ມເຂົ້າໃໝ່ນີ້, ຫວຽດນາມ ມີມໍລະດົກໂລກ 8 ແຫ່ງ ທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກ UNESCO ລວມມີ:
- ໝູ່ໂບຮານສະຖານເມືອງເຫ້ວ - ມໍລະດົກວັດທະນະທຳໂລກ 1993;
- ອ່າວຮາລອງ - ມໍລະດົກທຳມະຊາດໂລກ 1994, 2000;
- ໂບຮານສະຖານມີເຊີນ - ມໍລະດົກວັດທະນະທຳໂລກ 1999;
- ເມືອງເກົ່າໂຮ້ຍອານ - ມໍລະດົກວັດທະນະທຳໂລກ 1999;
- ອຸທິຍານແຫ່ງຊາດ ຟອງຍາ - ແກບັງ - ມໍລະດົກທຳມະຊາດໂລກ 2003, 2015;
- ເຂດໃຈກາງຂອງພະລາຊະວັງທັງລອງ - ຮ່າໂນ້ຍ - ມໍລະດົກວັດທະນະທຳໂລກ 2010;
- ພະລາຊະວັງລາຊະວົງໂຮ - ມໍລະດົກວັດທະນະທຳໂລກ 2011;
- ໝູ່ທັດສະນີຍະພາບຈ່າງອານ - ມໍລະດົກປະສົມທຳມະຊາດ ແລະ ວັດທະນະທຳໂລກ 2014.