Tạp chí Lonely Planet cho biết một trong ‘15 điều nên làm nhất ở Việt Nam’ là ghé thăm Thánh địa Mỹ Sơn. Quần thể các ngôi đền và tháp gạch đỏ tuyệt đẹp gần Hội An mang đến cái nhìn sâu sắc về kiến trúc đền tháp của nền văn minh Champa được kết tinh qua các di vật vật chất trường tồn với thời gian. Thánh địa Mỹ Sơn tiết lộ các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và nghệ thuật được phát triển trong suốt một thời gian dài qua chín thế kỷ (từ thế kỷ thứ 4 đến thế kỷ thứ 13).
Ngày nay, du khách khi đến thăm Hội An có thể lái xe đến khu đền tháp cách đó 40km để có một hành trình tâm linh vào khung cảnh rừng rậm yên bình, đưa họ ngược dòng thời gian về quá khứ. Các chuyến tham quan lúc bình minh được khuyến khích để chụp những bức ảnh mang đậm chất nghệ thuật và ánh sáng vàng rực rỡ.
Chương 01 —
Kiến trúc đầy kinh ngạc
Hầu hết các phong cách kiến trúc của người Chăm đều hiện diện tại Mỹ Sơn, và bản thân các đền tháp tại Mỹ Sơn đã tạo nên các tiêu chuẩn cơ bản để nhận diện phong cách kiến trúc Chăm.
Thánh địa Mỹ Sơn được coi là vô cùng độc đáo và hiếm có trong các hình thái kiến trúc tháp Chăm. Du khách sẽ phải trầm trồ trước các ngọn tháp tại Mỹ Sơn. Nơi đây có các bức tường, sân và con đường nối liền các tháp lại với nhau thành từng cụm với ngôi đền chính nằm ở trung tâm.
Các phần của một quần thể tháp Chăm có thể được nhìn thấy tại Nha Trang. Để ngắm nhìn các tác phẩm điêu khắc và các di vật khác từ thời kỳ này, bạn cũng có thể đến Bảo tàng Điêu khắc Chăm tại Đà Nẵng.
Chương 02 —
Ý nghĩa của Thánh địa Mỹ Sơn
Quần thể đền tháp Mỹ Sơn nằm trong một thung lũng núi ở phía tây huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc thành phố Đà Nẵng). Có một con suối chảy qua quần thể này, hòa vào sông Thu Bồn, cách Phố cổ Hội An không xa.
Sự đa dạng về kiến trúc được công nhận là một di tích độc đáo ở Đông Nam Á và tồn tại gắn liền với các yếu tố văn hóa bản địa. Do tác động của thời gian, quần thể đền tháp đã bị xuống cấp. Do đó, công tác trùng tu công phu đã được thực hiện đối với các cấu trúc còn lại, nhờ đó tính nguyên vẹn của chúng được bảo tồn rất tốt.
Di sản Thế giới UNESCO này bao gồm hơn 70 công trình kiến trúc và các di chỉ khảo cổ được chôn vùi sâu rộng. Các ngôi đền có phong cách cấu trúc khác nhau, phản ánh các thời kỳ khác nhau của Vương quốc Champa trong khoảng thời gian 10 thế kỷ. Những công trình bị bỏ hoang và hư hại một phần này là điểm thu hút khách du lịch phổ biến đối với các nhiếp ảnh gia và những người quan tâm đến các nền văn minh cổ đại cũng như kiến trúc tâm linh của họ.
Trên trang web của mình, UNESCO tuyên bố:
“Các ngôi đền tháp có nhiều thiết kế kiến trúc đa dạng tượng trưng cho sự vĩ đại và thanh khiết của Núi Meru, ngọn núi thiêng huyền thoại là nơi ngự trị của các vị thần Hindu ở trung tâm vũ trụ, nay được tái hiện một cách mang tính biểu tượng trên Trái đất tại quê hương miền núi của người Chăm. Chúng được xây dựng bằng gạch nung với các cột bằng đá và được trang trí bằng các bức phù điêu bằng đá sa thạc mô tả các cảnh trong thần thoại Hindu. Trình độ công nghệ tinh xảo của chúng là minh chứng cho kỹ năng kỹ thuật của người Chăm trong khi biểu tượng học và tính biểu tượng công phu của các đền tháp mang lại cái nhìn sâu sắc về nội dung và sự tiến hóa của tư duy tôn giáo và chính trị của người Chăm… Các di tích là độc nhất vô nhị và không có đối thủ ở Đông Nam Á.”
Điều gì ấn tượng nhất? Những viên gạch nung được gắn kết với nhau mà không cần bất kỳ vữa hay lỗ hổng nào, nhưng chúng vẫn tồn tại cho đến ngày nay. Trái ngược với thảm thực vật xanh tươi xung quanh, sắc đỏ của chúng thật đẹp để chiêm ngưỡng.
Cách khu di tích Mỹ Sơn khoảng 2km về phía tây bắc là Bảo tàng Mỹ Sơn. Nơi đây cung cấp thông tin chung về các di tích Mỹ Sơn để giúp du khách hình dung trước khi tham quan.
Thánh địa Mỹ Sơn mở cửa đón du khách trên toàn thế giới và cung cấp nhiều dịch vụ cũng như hoạt động. Du khách đến đây sẽ được đưa đến các địa điểm bằng nhiều phương tiện khác nhau. Các lễ hội của người Chăm, các điệu múa cung đình và tôn giáo được dàn dựng và biểu diễn tại chỗ nhằm giúp du khách hiểu rõ hơn về giá trị độc đáo của di sản phi vật thể này của nền văn minh Champa. Ngoài ra, du khách có thể chụp ảnh với trang phục Chăm và nhà hàng luôn sẵn sàng phục vụ du khách.
Vì đây là một khu vực linh hoạt và linh thiêng, du khách nên có cách cư xử tôn trọng và không mặc trang phục hở hang. Hãy đi giày thoải mái và đội mũ, vì có thể bạn sẽ phải đi bộ khá nhiều.
Bạn muốn tận hưởng phong cảnh xung quanh sau chuyến tham quan đền tháp? Có một hồ nước gần đó rất tuyệt vời để chèo thuyền kayak.