-
Cẩm nang khám phá các Lăng tẩm Huế
Tất cả hình ảnh bởi Christian Berg
Từ những ngọn tháp rêu phong ẩn mình trong các sườn đồi cho đến những tượng binh đá phai màu thời gian đang kiêu hãnh bảo vệ người đã khuất, các lăng tẩm Huế gợi lên cảm giác về một thế giới bị lãng quên, gần như thần thoại. Các vị vua triều Nguyễn đã tự thiết kế lăng tẩm cho riêng mình, phản ánh những tính cách, triết lý và mối bận tâm khác nhau của họ.
Tìm hiểu sâu hơn và bạn sẽ khám phá ra rằng các lăng tẩm không chỉ thể hiện cuộc đời và linh hồn của các vị vua nhà Nguyễn. Chúng còn kể lại câu chuyện về một trong những giai đoạn lịch sử hấp dẫn nhất của Việt Nam, bao gồm việc thống nhất đất nước, các cuộc chinh phạt quân sự và tác động văn hóa của thời kỳ thuộc địa Pháp.
Bạn sẽ cần hai ngày trọn vẹn để tham quan hết các lăng tẩm. Nếu không có nhiều thời gian, hãy chọn những lăng tẩm thu hút bạn nhất và dành thời gian cảm nhận sức quyến rũ riêng biệt của chúng. Nửa ngày thường là đủ để tham quan hai hoặc ba lăng tẩm, tùy thuộc vào quy mô và vị trí của chúng.
Tuyệt nhất cho những nhà phiêu lưu quả cảm: Lăng Gia Long
Việc xây dựng lăng mộ cô tịch của Hoàng đế Gia Long được hoàn thành vào năm 1820, khiến nơi đây trở thành lăng tẩm lâu đời nhất và mang đậm không khí thâm nghiêm nhất trong số các lăng tẩm ở Huế. Nằm cách thành phố 16km, lăng tẩm này khá hẻo lánh, ít người lui tới và là điểm đến lý tưởng nếu bạn muốn thỏa mãn niềm đam mê dịch chuyển. Một phần điều thú vị là hành trình đi đến lăng, khi bạn đi qua một số cảnh quan nông thôn bắt mắt nhất của Huế, bao gồm những nghĩa trang rêu phong và những ngôi chùa Phật giáo rực rỡ.
Gia Long là vị vua đầu tiên của triều Nguyễn và là một trong những nhân vật lịch sử quan trọng nhất của Việt Nam. Ông đã củng cố các giá trị Nho giáo, chuyển kinh đô từ Hà Nội về Huế, bắt đầu xây dựng Kinh thành Huế, và thậm chí còn đặt quốc hiệu cho đất nước: “Việt Nam”. Khu lăng tẩm có quy mô to lớn, với nhiều công trình khác nhau nằm rải rác giữa vùng nông thôn xanh tươi.
MẸO: Việc tham quan lăng tẩm này cần cả một buổi sáng hoặc buổi chiều. Bạn có thể đến đây bằng ô tô riêng nhưng sẽ thú vị hơn nếu đi bằng xe đạp hoặc xe máy vì bạn sẽ đi qua một cây cầu tạm hẹp và men theo con đường tuyệt đẹp dọc sông Hương.
Tuyệt nhất cho những người đam mê lịch sử và văn hóa: Lăng Minh Mạng
Hoàng đế Minh Mạng tiếp nối di sản của cha mình, cai trị một đế chế rộng lớn, dẹp tan các cuộc nổi dậy và kháng cự lại mối đe dọa ngày càng tăng từ châu Âu. Được hoàn thành vào năm 1843, lăng tẩm quy mô và quy củ của vua Minh Mạng là sự phản ánh của uy thế quân sự và những cuộc chinh phạt thành công, nhưng đồng thời cũng thể hiện sự bảo thủ về mặt văn hóa. Đế chế của vua Minh Mạng trải dài khắp Việt Nam ngày nay và sang cả Campuchia lẫn Lào. Chính sách bế quan tỏa cảng của ông đã cấm các nhà truyền giáo nước ngoài và củng cố hệ tư tưởng Nho giáo.
Đây là lăng tẩm uy nghiêm nhất trong số các lăng tẩm ở Huế, được điểm tô bởi những hồ nước nở hoa sen rực rỡ vào những tháng mùa xuân và những đồi thông xinh đẹp. Nơi an nghỉ cuối cùng của vua Minh Mạng nằm sau một cánh cổng khóa kín chỉ mở mỗi năm một lần, nhưng bạn có thể đến đủ gần những hàng cây cao vút bao quanh lăng.
Tuyệt nhất để tránh đám đông: Lăng Thiệu Trị
Trong số các lăng tẩm dễ tiếp cận hơn ở Huế, Thiệu Trị có lẽ là nơi ít người ghé thăm nhất. Hoàng đế Thiệu Trị có cùng quan điểm bảo thủ kiên định như cha mình, và có nhiều điểm tương đồng giữa lăng của ông và lăng của người tiền nhiệm. Đây là lăng tẩm triều đại duy nhất không có la thành bao quanh và khuôn viên được chia rõ ràng thành khu tẩm điện (để thờ cúng) và khu lăng mộ (nơi an nghỉ). Trong khi khu điện thờ có cổng trước được phục dựng cẩn thận, phần lớn lăng Thiệu Trị vẫn nằm trong tình trạng hoang tàn, một ẩn dụ buồn cho quyền lực đang suy giảm của đế chế trước mối đe dọa thực dân cận kề. Bị lu mờ bởi lăng tẩm của người tiền nhiệm và người kế vị, bạn có thể sẽ có cả lăng Thiệu Trị cho riêng mình.
Tuyệt nhất cho những tâm hồn mơ mộng và lãng mạn: Lăng Tự Đức
Hoàng đế Tự Đức là người có tình yêu sâu sắc với nghệ thuật và thơ ca, một niềm đam mê mà ông đã gửi gắm để tạo nên lăng tẩm thơ mộng và lừng lẫy của mình. Vua Tự Đức muốn nơi an nghỉ cuối cùng của mình hòa quyện hài hòa với thiên nhiên. Đây là lăng tẩm xanh mát và tự nhiên nhất trong số các lăng tẩm.
Vua Tự Đức trị vì trong bối cảnh Việt Nam bị suy yếu nghiêm trọng khi thực dân Pháp tăng cường ách đô hộ. Thay vì tham gia vào một cuộc chiến nắm chắc phần thua, vua Tự Đức đã lui về xây dựng và thưởng ngoạn lăng tẩm của chính mình. Khu quần thể này được hoàn thành trước khi ông băng hạ, và vua Tự Đức thường xuyên ghé thăm lăng để làm thơ và câu cá trên hồ. Có tin đồn rằng vua Tự Đức không được an táng tại đây mà ở một địa điểm bí mật khác nhằm giấu kho báu khỏi những kẻ trộm mộ.
MẸO: Lăng Tự Đức thu hút rất nhiều du khách vì nhiều người coi đây là lăng tẩm đẹp như tranh vẽ nhất. Hãy mang theo máy ảnh, chuẩn bị tinh thần cho những đám đông và cố gắng ghé thăm vào sáng sớm hoặc chiều muộn.
Tuyệt nhất cho chuyến tham quan nhanh: Lăng Dục Đức
Lăng của Hoàng đế Dục Đức nằm trong phạm vi thành phố và là một lựa chọn tốt nếu bạn không muốn đi quá xa. Thời gian trị vì của vua Dục Đức chỉ kéo dài vỏn vẹn ba ngày trước khi ông bị phế truất và bị kết án tử hình trong những hoàn cảnh đáng ngờ. Ngôi mộ nhỏ bé, khiêm nhường phản ánh triều đại ngắn ngủi của ông, và nơi đây sau đó đã trở thành nơi an nghỉ của gia đình ông. Vợ, con trai và cháu nội của vua Dục Đức đều được chôn cất tại đây. Đây là một lăng tẩm có cảnh quan đẹp mắt, phản ánh kiến trúc cung đình đặc trưng của Huế.
MẸO: Thay vì cố gắng xếp lăng này vào lịch trình tham quan lăng tẩm, hãy kết hợp nó vào một chuyến tham quan thành phố.
Tham quan Huế qua ảnh 360 độ
Tuyệt nhất để ngắm cảnh sắc nông thôn: Lăng Đồng Khánh
Hoàng đế Đồng Khánh an nghỉ tại một lăng tẩm được bảo tồn tốt tọa lạc trên một ngọn đồi yên tĩnh với tầm nhìn tuyệt đẹp ra vùng nông thôn. Vua Đồng Khánh băng hạ trước khi việc xây dựng bắt đầu, một công việc gian khổ kéo dài hơn ba thập kỷ và được giám sát bởi con trai ông. Đây là ví dụ đầu tiên về sự pha trộn các phong cách trong các lăng tẩm ở Huế. Có một ảnh hưởng rõ nét của phong cách gothic châu Âu trong cảnh quan Á Đông. Vua Đồng Khánh trị vì Việt Nam dưới sự kiểm soát tuyệt đối của người Pháp và triều đại của ông chỉ kéo dài ba năm trước khi ông qua đời ở tuổi đôi mươi. Có một ngôi đền đẹp, mới được phục dựng gần đây ở chân đồi nơi lăng tẩm tọa lạc.
Tuyệt nhất cho một trải nghiệm hoàn toàn khác biệt: Lăng Khải Định
Lăng của Hoàng đế Khải Định nhận về nhiều ý kiến trái chiều với sự pha trộn táo bạo giữa phong cách Đông và Tây. Vua Khải Định là vị vua lập dị và khác thường nhất của triều Nguyễn, người được cho là đã dung hòa với chế độ thực dân Pháp. Giống như cha mình, vua Khải Định ưa chuộng những món đồ xa xỉ nhập khẩu, chi những khoản tiền khổng lồ cho lăng mộ của mình và là đối tượng bị các nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân tộc chỉ trích.
Lăng tẩm này không giống bất kỳ lăng tẩm nào khác trong vùng: một chuỗi các tầng bậc thang đi lên một ngọn đồi thông chứ không phải là một lối đi bằng phẳng, có cảnh quan. Bạn sẽ nhận thấy những ảnh hưởng kiến trúc từ Trung Hoa, Việt Nam, Pháp và thậm chí cả Campuchia. Điều có lẽ nổi bật nhất là sự tương phản giữa bên ngoài và bên trong: vua Khải Định đã chọn bê tông trắng cho mặt tiền (nay đã bị đen đi do thời tiết), và những bức tranh tường cùng các mảng khảm sành sứ tinh xảo, lộng lẫy cho nội thất.
MẸO: Sau khi tham quan lăng Khải Định, hãy đi theo con đường xa hơn một chút và nhìn lại để ngắm toàn cảnh công trình uy nghi này – một cơ hội chụp ảnh tuyệt vời.
