Tôi lần đầu đặt chân đến cao nguyên Tủa Chùa vào năm 2022. Khoảnh khắc đó, tôi cảm giác như bước vào một thế giới khác - nơi thời gian trôi qua thật êm đềm, nơi những cảnh quan hùng vĩ và bản sắc văn hóa độc đáo tạo nên một sức hút khó cưỡng. Lần này, chúng tôi trở lại Tủa Chùa khi thiên nhiên và con người hòa quyện một cách hoàn hảo. Đó thực sự là quyết định tuyệt vời nhất mà chúng tôi có thể đưa ra.

Những ngọn núi màu ngọc bích sừng sững, những thung lũng sâu thẳm và bí ẩn, những cung đường uốn lượn tựa như những dải lụa mềm… Những "nét bút" kỳ diệu của thiên nhiên đã vẽ nên một kiệt tác ngoạn mục, làm say lòng bất cứ ai đặt chân đến nơi đây.

Chỉ khi ghé thăm Tủa Chùa, người ta mới thực sự cảm nhận hết vẻ đẹp của những địa danh nổi bật nơi đây - Cao nguyên đá Tả Phìn, hang Xá Nhè, Pê Răng Ky huyền bí, chợ phiên Tả Sìn Thàng nhộn nhịp, và chợ đêm Tủa Chùa rực rỡ sắc màu. Mỗi nơi đều mang một câu chuyện riêng, một vẻ đẹp độc đáo riêng. Thấp thoáng giữa khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ là những bản làng của người Mông, nơi văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ một cách nguyên vẹn.

Tủa Chùa có nét tương đồng với Hà Giang (Tuyên Quang), đặc biệt là ở khu vực Tả Phìn, nơi những dãy núi đá tạo nên các con đèo uốn lượn, những thửa ruộng bậc thang uốn mình duyên dáng, và những ngôi nhà trình tường cổ kính nằm bên cạnh những nếp nhà sàn truyền thống của người Mông. Mọi thứ đều gợi lên cảm giác ấm áp và quen thuộc. Tuy nhiên, Tủa Chùa nhỏ nhắn và thơ mộng hơn. Dòng sông Đà dịu dàng uốn lượn quanh những ngọn núi hùng vĩ, ban tặng cho Tủa Chùa một vẻ đẹp vừa dữ dội vừa thanh bình - tựa như cách dòng sông này ôm trọn Hòa Bình và Sơn La.

Dù cũng có người Mông sinh sống, nhưng văn hóa của họ ở Tủa Chùa lại mang một sắc thái rất riêng. Trải nghiệm hấp dẫn nhất là những phiên chợ ngoài trời hàng tuần, nơi những bộ trang phục truyền thống rực rỡ, những điệu dân ca du dương và những phong tục độc đáo được phô diễn một cách đầy tự hào. Tất cả cùng nhau tạo nên bản sắc văn hóa phong phú của người Mông ở Tủa Chùa.

Chợ phiên Tả Sìn Thàng, nằm ở xã Tả Sìn Thàng, cách thị trấn Tủa Chùa 37 km, không chỉ là nơi giao thương mà còn là một bảo tàng sống động về những truyền thống văn hóa đa dạng của các dân tộc ở Tủa Chùa.