Người dân tộc Dao ở Lạng Sơn (Ảnh: Lê Ngọc Huy)
Sự khéo léo trong kiến trúc
Tại những vùng biên viễn hiểm trở, những ngôi nhà trình tường truyền thống, được người dân địa phương gọi là nhà trình tường, sừng sững như minh chứng cho kỹ thuật bản địa. Được xây dựng hoàn toàn không dùng vữa hay khung kim loại, những công trình này sở hữu những bức tường đất sét dày được tạo nên qua quy trình nện thủ công nghiêm ngặt. Những bức tường đất dày giữ cho không gian bên trong luôn ấm áp đến kinh ngạc trong những mùa đông vùng cao buốt giá và mát mẻ dễ chịu suốt mùa hè oi bức. Về mặt lịch sử, được xây dựng với những ô cửa sổ nhỏ và các xà gỗ chắc chắn, những ngôi nhà này mang lại sự an toàn thiết yếu cho các gia đình ở địa hình biên giới hiểm trở. Được lợp bằng những mái ngói âm dương cũ kỹ, phủ đầy rêu phong, những ngôi nhà hòa mình một cách mượt mà vào những dãy núi đá vôi xung quanh.âm dương ngói đất sét, những ngôi nhà hòa quyện liền mạch vào những ngọn núi đá vôi xung quanh.
Nhà trình tường truyền thống của đồng bào các dân tộc vùng Đông Bắc Việt Nam (Ảnh: chimoanh)
Nghệ thuật dệt may: chàm, thổ cẩm và bản sắc
Bản sắc thị giác của vùng Đông Bắc cũng được định hình rõ nét bởi trang phục truyền thống tinh xảo của họ. Không chỉ đơn thuần là những bộ trang phục trang trí, những mảnh vải này mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc và phản ánh bản sắc độc đáo của từng cộng đồng. Người H'mong nổi tiếng với kỹ thuật nhuộm sáp ong batik và nghệ thuật thêu dày dặn, tạo nên các họa tiết hình học táo bạo, váy xếp ly rực rỡ và các trang sức bạc nặng trĩu. Ngược lại, người Tày và Nùng ưa chuộng thẩm mỹ tối giản hơn, sử dụng thuốc nhuộm chàm tự nhiên trên nền vải bông tự dệt để tạo ra những chiếc áo dài màu xanh chàm đậm vừa thiết thực vừa trang nhã. Người Dao Đỏ mang đến một nét chấm phá màu sắc nổi bật cho cảnh quan thông qua những đường kim mũi chỉ tinh xảo trên nền vải tối màu, đặc trưng bởi tua rua đỏ rực, khăn đội đầu cầu kỳ và những đồng tiền bạc được may lên trang phục để cầu may mắn.
Đồng bào các dân tộc Đông Bắc sở hữu kỹ thuật nhuộm chàm nổi tiếng (Ảnh: Trần Trung Thanh)
Trải nghiệm vùng Đông Bắc suy cho cùng là việc hòa nhập với phong tục địa phương một cách tôn trọng. Cuộc sống nơi đây xoay quanh các không gian thờ cúng tổ tiên chung, các lễ hội mùa màng theo mùa và những buổi họp chợ phiên nhộn nhịp như chợ Đồng Văn hoặc Mèo Vạc, nơi giao thương, tin tức và truyền thống giao hòa. Khi ghé thăm một ngôi nhà truyền thống, du khách nên tránh dẫm lên ngưỡng cửa, bởi theo quan niệm linh thiêng, đó là nơi bảo vệ các vị thần linh trong gia đình. Bằng cách xin phép trước khi chụp ảnh và mua các sản phẩm thủ công chính gốc trực tiếp từ các nghệ nhân địa phương, du khách có thể đảm bảo hành trình của mình trực tiếp hỗ trợ việc bảo tồn những cộng đồng độc đáo này.
