Các món ăn được sáng tạo ở mọi vùng miền của Việt Nam và có thể làm say lòng người trên toàn thế giới bởi hình thức, hương vị và thậm chí cả nguồn gốc của chúng. Các món ăn đóng vai trò như một sứ giả giới thiệu về vùng đất đó. Cụ thể, ẩm thực của cao nguyên đá Hà Giang cho thấy sự độc đáo của vùng đất này.
Hà Giang không chỉ nổi tiếng với cảnh quan núi non hùng vĩ và quyến rũ, những thửa ruộng bậc thang vàng óng trong mùa lúa chín, những cánh đồng hoa tam giác mạch lãng mạn, rực rỡ với sắc hồng tươi thắm hay bản sắc văn hóa truyền thống độc đáo, mà còn là nơi hội tụ tinh hoa ẩm thực phong phú, đa dạng với các đặc sản.
Các món ăn Hà Giang như xôi ngũ sắc, bánh tam giác mạch, rượu ngô men lá, rêu đá nướng, bánh chưng gù, lạp xưởng, thắng cố… là tinh hoa ẩm thực bắt nguồn từ quá trình sinh sống và lao động của cộng đồng 19 dân tộc nơi đây với nhiều món ăn truyền thống, mang sắc thái đặc trưng của từng dân tộc và các nguyên liệu chế biến độc đáo được thiên nhiên ban tặng cho vùng núi phía bắc đất nước như: mắc khén, hạt dổi, hoa hồi, thảo quả, mật ong.
Cháo ấu tẩu
Tô cháo có vị béo ngậy hòa quyện với chút đắng nhẹ của ấu tẩu, mùi thơm hấp dẫn từ trứng gà và các loại rau thơm ăn kèm. Ấu tẩu là một loại củ đặc trưng của Hà Giang. Người Mông ngâm ấu tẩu trong nước vo gạo, sau đó ninh trong khoảng 4-5 tiếng. Sau đó nghiền nhuyễn, nấu với nước dùng xương và gạo nếp cái hoa vàng trộn lẫn một ít gạo tẻ. Khi cháo chín, sẽ được múc ra tô và ăn cùng thịt nạc băm, muối, tiêu và hành lá. Cháo ấu tẩu là món ăn bổ dưỡng chữa cảm lạnh, nhức mỏi… Trong những ngày mùa đông lạnh giá trên miền sơn cước đá, thưởng thức một bát cháo ấu tẩu nóng hổi, bổ dưỡng chắc chắn là một trải nghiệm khó quên
Thắng cố
Thắng cố có nghĩa là súp thịt, là món ăn truyền thống của người Mông, làm từ thịt ngựa với hương vị rất độc đáo. Ngày nay, để phù hợp với du khách, chủ quán đã thay thế các nguyên liệu bằng thịt trâu, bò, lợn. Cái hồn của thắng cố nằm ở phần nước dùng, được ninh từ xương và nội tạng cùng 12 loại gia vị đặc trưng như hoa hồi, thảo quả, lá chanh... tạo nên nồi nước dùng thơm lừng. Thịt sẽ được xào sơ qua rồi cho vào nước dùng ninh đến khi mềm. Món này thường được ăn kèm với mèn mén, bánh ngô nướng và rượu ngô.
Xôi ngũ sắc
Món ăn này xuất hiện ở hầu hết các dân tộc thiểu số tại các vùng núi phía Bắc Việt Nam. Tóm lại, điều tạo nên màu sắc của xôi không phải là chất hóa học mà là những chiếc lá tự nhiên. Năm màu sắc của món ăn đại diện cho ngũ hành trong quan niệm của người Việt: vàng là thổ, xanh là mộc, đỏ là hỏa, trắng là kim, và đen là thủy. Người ta tin rằng sự tồn tại của năm yếu tố này tạo nên sự thịnh vượng của trời, đất và con người.
Bánh tam giác mạch
Những hạt nhỏ được nghiền thành bột mịn rồi trộn với nước, đổ vào khuôn mềm cuộn thành bánh, đơn giản nhưng đặc biệt. Hương vị sẽ không bị nhầm lẫn với bất kỳ loại bánh nào khác.
Du khách đến Hà Giang để trải nghiệm thiên đường hoa tam giác mạch không nên bỏ lỡ cơ hội thưởng thức các đặc sản làm từ hạt tam giác mạch vô cùng ngon miệng, độc đáo và phổ biến như: Các loại bánh, phở, bia, mì, bún khô, rượu. Tam giác mạch là một loài thảo mộc ra hoa với nhiều màu sắc trắng, hồng, tím, đỏ, và từ lâu đã nổi tiếng là một trong những loài hoa biểu tượng của Hà Giang.
Bánh chưng gù
Bánh chưng gù được biết đến là món ăn nổi tiếng của đồng bào dân tộc Dao đỏ nói riêng và vùng đất Hà Giang nói chung. Bánh gồm gạo nếp nương, đậu xanh loại nhỏ, thịt lợn đen chủ yếu do người dân địa phương nuôi, và lá để gói. Bánh chưng gù được luộc trong khoảng 8-10 tiếng. Người dân địa phương luộc bánh bằng bếp củi truyền thống.
Trên hành trình khám phá cao nguyên đá, du khách còn có thể thưởng thức những món ăn tuyệt vời khác như: Bánh cuốn Đồng Văn, bánh cuốn trứng Đồng Văn, xôi ống lam Bắc Mê, thịt trâu gác bếp, phở chua, phở ngô, thang dền (bánh trôi tàu)...
