Người Việt Nam như thế nào?

Người Việt dành rất nhiều thời gian trên vỉa hè. Với nền ẩm thực đường phố tuyệt vời, văn hóa cà phê và vỉa hè của đất nước (bao gồm cả thợ cắt tóc vỉa hè, chợ và các lớp tập thể dục), không khó để hiểu tại sao chúng ta thích ra khỏi nhà. Gặp gỡ bạn bè? Ra vỉa hè. Cần cắt tóc? Ra vỉa hè. Đi chợ mua sắm? Bạn biết tìm chúng tôi ở đâu rồi đấy.

Sự phong phú của các không gian sinh hoạt chung dẫn đến lối sống tập thể. Chúng ta sống ngoài trời và gần gũi với nhau. Người Việt không quen với quan niệm phương Tây về không gian cá nhân hoặc chuyện riêng tư. Người bán bánh mì của bạn có thể hỏi xem bạn đã kết hôn chưa, sau đó khăng khăng muốn mai mối bạn với ai đó. Đừng hoảng hốt. Cô ấy chỉ đang quan tâm đến bạn và chào đón bạn như một người trong nhà.

Khi chúng tôi không ngồi trên những chiếc ghế nhựa để trò chuyện bên ly cà phê phin, có lẽ chúng tôi đang lái xe máy. Đối với người Việt chúng tôi, xe máy không chỉ là một phương tiện giao thông. Một chuyến đi không phải lúc nào cũng chỉ để di chuyển từ điểm A đến điểm B. Vào một đêm trời dịu mát, bạn sẽ thấy các gia đình, bạn bè và các cặp đôi chở nhau đi dạo trên xe máy để tận hưởng làn gió mát, trò chuyện hoặc ngắm nhìn dòng người qua lại, đôi khi dừng chân thưởng thức những món ăn vặt ngon lành.

Lớn lên cùng những chiếc xe máy cũng đồng nghĩa với việc có rất nhiều ký ức gắn liền với phương tiện hai bánh này. Một người Việt Nam sẽ luôn nhớ cảm giác ngồi kẹp giữa bố và mẹ trên đường đến trường. Những buổi hẹn hò đầu tiên thường bắt đầu bằng việc đón nhau bằng xe máy. Một chuyến phượt xuyên Việt được định nghĩa bằng những chuyến đi xe máy cùng bạn bè lên núi, ra biển hoặc về vùng quê. Vì vậy, khi bạn được mời đi nhờ xe máy của người dân địa phương, hãy nhận lời nhé. Đó là lời mời bước vào cuộc sống của người Việt mà bạn không muốn bỏ lỡ đâu.

Hầu hết người Việt thích có làn da sáng màu, vì vậy chúng ta thường che chắn kỹ khi trời có nắng. Với một số thị trấn ven biển có tới 300 days of sunshine a year, it’s easy to see why we may take it for granted. For us, a sunny day is best enjoyed indoors or in the shade. Tanning by the swimming pool? No thanks, we’ll pass.

Phụ nữ Việt Nam tìm đủ mọi cách để bảo vệ mình khỏi ánh nắng mặt trời bằng áo dài tay, găng tay, khẩu trang, mũ chống nắng... bạn có thể kể tên bất cứ thứ gì. Một chiếc váy chống nắng là mảnh vải quấn quanh eo để che phần thân dưới khi đi xe máy. Đây cũng là lý do tại sao các bãi biển của Việt Nam thường vắng bóng người vào ban ngày, nhưng lại đông đúc vào sáng sớm hoặc chiều muộn.

Ẩm thực là một phần lớn trong văn hóa của chúng ta, và cách chúng ta chia sẻ món ăn cũng vậy. Các bữa ăn thường được dọn theo phong cách gia đình với mọi thứ bày biện trên bàn để tất cả cùng thưởng thức. Khách đến chơi nhà vào giờ ăn tối sẽ được mời ở lại ăn cơm, và bát của họ sẽ được chủ nhà gắp đầy thức ăn. 'Thêm một cái bát và đôi đũa thôi mà', chúng ta vẫn thường nói vậy.

Người Việt không phải là những người giỏi bày tỏ tình cảm một cách trực lộ. Chúng ta ngại nói lời 'I love you', thế nên chúng ta chuyển sang dùng đồ ăn thay thế. Học sinh đi học xa nhà cứ hai tuần một lần lại nhận được những gói quà cứu trợ đầy ắp đồ ăn do mẹ và bà chuẩn bị. 'Em ăn cơm chưa?' hay ‘Have you eaten rice yet?’ là một trong những tin nhắn thả thính sến sẩm nhất được giới trẻ khắp cả nước sử dụng.

Tuổi tác đi kèm với rất nhiều đặc quyền ở Việt Nam. Lớn tuổi hơn được coi là khôn ngoan hơn. Ông bà, bố mẹ và anh chị lớn tuổi chiếm vị trí hàng đầu trong gia đình, và các đại từ xưng hô khác nhau được sử dụng để gọi người nhỏ tuổi hơn hoặc lớn tuổi hơn. Từ tiếng Việt lễ phép dịch nôm na là lịch sự hoặc phép tắc, nhưng thực ra nó có nghĩa là nhã nhặn, tôn trọng và thậm chí là vâng lời người lớn tuổi.

Hầu hết các gia đình Việt Nam đều có bàn thờ gia tiên, nơi đồ ăn được dâng cúng vào các dịp đặc biệt như ngày giỗ, Tết (Năm mới Âm lịch), hay lễ Vu Lan. Lòng kính trọng đối với người lớn tuổi, đặc biệt là các thành viên trong gia đình, vẫn tiếp tục ngay cả khi họ đã qua đời. Chúng ta đợi hương tàn (dấu hiệu cho thấy tổ tiên đã dùng xong bữa) rồi mới bắt đầu bữa ăn của mình. Thậm chí khi đó, bữa ăn chỉ bắt đầu khi người lớn tuổi nhất ăn miếng đầu tiên.

Ở Việt Nam, vần điệu không chỉ dành cho văn học thiếu nhi. Chúng ta yêu thích chúng, bất kể ở độ tuổi nào. Các thể thơ của chúng ta phụ thuộc rất nhiều vào vần điệu, giống như hầu hết các thành ngữ, tục ngữ và thậm chí cả truyện cười. Các chủ cửa hàng treo những bài thơ vui nhộn bên ngoài để quảng cáo món ăn của họ, trong khi các trường học và cơ quan chính phủ viết các câu đối có vần điệu cho các chiến dịch công cộng. Bất kỳ người Việt nào cũng có thể làm thơ. Một bài 'thơ con cóc' (thơ con cóc) chỉ một bài thơ do người bình dân viết về cuộc sống hàng ngày. Chủ đề có thể là bất cứ điều gì, dù tầm thường đến đâu. Ví dụ:

Trời buồn trời đổ cơn mưa, 
Ta buồn ta ngủ từ trưa tới chiều.

Trời buồn, trời bắt đầu mưa,
Tôi cũng buồn, tôi ngủ rồi lại ngủ thêm nữa.

Thơ con cóc cũng có thể mang tính châm biếm, đặc biệt là về tình yêu.

Muốn ngủ ngon thì đừng lấy vợ,
Muốn không nợ thì đừng có yêu. 

Để có giấc ngủ ngon, đừng lấy vợ,
Để có một cuộc sống không nợ nần, đừng yêu.

Gác lại những tập tục kỳ lạ và sự hài hước đậm chất thơ, điểm chung kết nối tất cả người Việt chính là sức chịu đựng kiên cường của chúng ta. Việt Nam đã trải qua không ít khó khăn gian khổ, nhưng chúng ta vẫn kiên trì vượt qua. Chúng ta dường như có biệt tài đứng dậy mạnh mẽ sau nghịch cảnh. Việt Nam giờ đây là một trong những điểm đến truyền cảm hứng nhất thế giới, không chỉ bởi cảnh quan ngoạn mục, lịch sử phong phú và các sản phẩm du lịch đạt giải thưởng, mà còn bởi những câu chuyện mà con người chúng tôi muốn kể. Một kẻ dưới cơ không bao giờ bỏ cuộc và thậm chí còn vươn lên mạnh mẽ hơn ư? Đó chính là điều mà tất cả chúng ta đều có thể đồng cảm.