ຫັດຖະກຳໂດຍທົ່ວໄປ ແລະ ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາໂດຍສະເພາະ ໄດ້ເປັນຈິດວິນຍານໃນອາລະຍະທຳຂອງຊາວຫວຽດນາມມາເປັນເວລາຫຼາຍພັນປີ. ຈາກພາກເໜືອເຖິງພາກໃຕ້, ມີບ້ານຫັດຖະກຳ ແລະ ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາແບບດັ້ງເດີມຕ່າງໆທີ່ສະທ້ອນເຖິງຊີວິດທາງດ້ານວັດຖຸ ແລະ ຈິດໃຈຂອງປະຊາຊົນ. ໃນບັນດາໝູ່ບ້ານທັງໝົດ, ບ້ານເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາບາວຈຸກໃນແຂວງນິງທ້ວນພາກກາງຕອນໃຕ້ ຖືກຖືວ່າເປັນຈຸດໝາຍປາຍທາງທີ່ສົມບູນແບບສຳລັບນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ຈະສຳຫຼວດຄວາມເປັນເລີດຂອງການເຮັດເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາຂອງຊາວຈຳ ແລະ ວັດທະນະທຳທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງພວກເຂົາ.

---

ວັນທີ 29 ພະຈິກ 2022, ອົງການ UNESCO ໄດ້ປະກາດຢ່າງເປັນທາງການວ່າ “ສິລະປະການເຮັດເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາຂອງຊາວຈຳ” ຢູ່ໃນບັນຊີລາຍຊື່ມໍລະດົກວັດທະນະທຳທີ່ບໍ່ມີຕົວຕົນທີ່ຕ້ອງການການປົກປ້ອງຢ່າງຮີບດ່ວນ”. ໃບຢັ້ງຢືນນີ້ແມ່ນການຊຸກຍູ້ອັນໃຫຍ່ຫຼວງເພື່ອສົ່ງເສີມຄຸນຄ່າຂອງເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາບາວຈຸກໃນແຂວງນິງທ້ວນ.

ບ້ານເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາບາວຈຸກຂອງຊົນເຜົ່າຈຳແມ່ນໜຶ່ງໃນບ້ານເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ມັນຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກເມືອງຟານຣາງ-ທັບຈຳ ປະມານ 10 ກິໂລແມັດທາງທິດໃຕ້. ບ້ານນ້ອຍໆແຫ່ງນີ້ມີຫຼາຍກວ່າ 500 ຄອບຄົວ, ໃນນັ້ນ 85% ແມ່ນດຳເນີນທຸລະກິດເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາແບບດັ້ງເດີມ. ຮູບແບບດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກກ່າວວ່າໄດ້ຖືກສືບທອດມາຈາກ ໂປກລອງຈັນ, ໜຶ່ງໃນບັນພະບຸລຸດຂອງພວກເຂົາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝບູຮານ.

 

ປະຊາຊົນໃນບາວຈຸກໃຊ້ສີມືອັນຊໍານານ, ວົງມົນທີ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້ໄຜ່ ແລະ ເປືອກຫອຍເພື່ອສ້າງຜົນງານອັນລໍ້າຄ່າ. ມັນເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າປະຫຼາດໃຈທີ່ໃນຂະນະທີ່ບ້ານເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາອື່ນໆໃນຫວຽດນາມ ເຊັ່ນ: ບັດຈາງ (ຮ່າໂນ້ຍ); ຈູດາວ (ຮາຍເຢືອງ); ບຽນຮວ່າ - ດົງນາຍ ຫຼື ບ້ານເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາເຟືອກຕິກ - ເທືອທຽນເຫວ້, ແທງຮ່າ - ກວາງນາມ... ໄດ້ປ່ຽນໄປໃຊ້ລໍ້ເປັນເຄື່ອງມືທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້, ແຕ່ຊ່າງຝີມືຊາວຈຳ, ກົງກັນຂ້າມ, ຍັງຄົງອີງໃສ່ສີມືອັນເກັ່ງກ້າ ແລະ ເຄື່ອງມືງ່າຍໆ. ເພື່ອສ້າງຜະລິດຕະພັນເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ, ຊ່າງຝີມືຊາວຈຳພຽງແຕ່ຕ້ອງການທັ່ງຕີເຫຼັກ, ບໍ່ແມ່ນລໍ້ປັ້ນດິນເຜົາ, ແລະ ອຸປະກອນງ່າຍໆອື່ນໆ ແລະ ແມ່ພິມ ແລ້ວໃຊ້ສອງມືປັ້ນດິນໜຽວໃຫ້ເປັນຮູບຮ່າງຕາມທີ່ລາວຕ້ອງການ.

ດິນໜຽວແມ່ນເອົາມາຈາກແຄມແມ່ນ້ຳກວາວ ແລະ ມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນ, ທົນທານເມື່ອຖືກເຜົາ. ທັກສະທີ່ຈຳເປັນໃນການປະສົມຊາຍກັບດິນໜຽວກໍ່ມີຫຼາກຫຼາຍ. ປະລິມານຊາຍທີ່ປະສົມກັບວັດສະດຸພລາສຕິກແມ່ນຂຶ້ນກັບວ່າເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົານັ້ນໃຊ້ເພື່ອຫຍັງ ແລະ ຂະໜາດໃດ. ດ້ວຍເຫດຜົນເຫຼົ່ານີ້, ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາບາວຈຸກແມ່ນແຕກຕ່າງຈາກເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາບ່ອນອື່ນໆ. ຕົວຢ່າງ, ໄຫໃສ່ນ້ຳທີ່ເຮັດໃນບາວຈຸກແມ່ນໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຈາກປະຊາຊົນໃນເຂດແຫ້ງແລ້ງ ແລະ ມີແສງແດດຈັດ ເພາະວ່າອຸນຫະພູມຂອງນ້ຳໃນໄຫແມ່ນເຢັນກວ່າອຸນຫະພູມພາຍນອກໜຶ່ງອົງສາເຊລຊຽສສະເໝີ.

ຜະລິດຕະພັນບາວຈຸກສະແດງເຖິງຊີວິດ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນທ້ອງຖິ່ນ. ພວກມັນມີຕັ້ງແຕ່ເຄື່ອງໃຊ້ໃນຄົວເຮືອນທຳມະດາ ເຊັ່ນ: ໄຫ, ໝໍ້, ກະທະ ຫຼື ກາຕົ້ມນ້ຳ, ຈົນເຖິງວັດຖຸບູຊາ, ຮູບປັ້ນ, ຮູບແກະສະຫຼັກ ແລະ ລວດລາຍຕົກແຕ່ງ. ລວດລາຍເທິງເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາບາວຈຸກສ່ວນຫຼາຍແມ່ນສະແດງເຖິງທຳມະຊາດ ແລະ ສະແດງເຖິງຄວາມເຊື່ອຂອງຊາວຈຳ.

ນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ມາແຂວງນິງທ້ວນສາມາດໃຊ້ເວລາໜຶ່ງມື້ຢູ່ໃນໝູ່ບ້ານ, ຊົມເຊີຍເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຕ່າງໆ ແລະ ທ້າທາຍຕົນເອງໃນການເຮັດຜະລິດຕະພັນເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ. ດ້ວຍການຊີ້ແນະຂອງຊ່າງຝີມື, ທ່ານສາມາດປົດປ່ອຍຈິດວິນຍານສິລະປິນຂອງທ່ານ ແລະ ສ້າງສັນທຸກສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງທ່ານ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນຢູ່ທີ່ນີ້ຈະຊ່ວຍທ່ານເຮັດສຳເລັດລາຍການທີ່ທ່ານມັກ.

 

ສຸດທ້າຍແຕ່ບໍ່ທ້າຍສຸດ, ຢ່າອອກຈາກໝູ່ບ້ານດ້ວຍມືເປົ່າ, ເລືອກຊື້ຂອງທີ່ລະນຶກນ້ອຍໆທີ່ມີຫຼາຍຮູບຮ່າງ ແລະ ສີສັນໃຫ້ຄອບຄົວຂອງທ່ານເປັນຂອງຂວັນ ແລະ ເປັນຄວາມຊົງຈຳທີ່ໜ້າຮັກທີ່ຈະເກັບຮັກສາໄວ້.

ມັນໃຊ້ເວລາພຽງແຕ່ 15 ນາທີໂດຍລົດຍົນ ແລະ 25 ນາທີໂດຍລົດຈັກຈາກເມືອງຟານຣາງ-ທັບຈຳ, ສະນັ້ນເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ໄປຢ້ຽມຢາມບ້ານເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາບາວຈຸກ ແລະ ເພີດເພີນກັບສິລະປະການເຮັດເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາຂອງຊາວຈຳ.

ວັນທີ 15 ມິຖຸນາ 2023, ແຂວງນິງທ້ວນຈະຈັດພິທີຮັບໃບຢັ້ງຢືນການຂຶ້ນທະບຽນຂອງ UNESCO “ສິລະປະການເຮັດເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາຂອງຊາວຈຳ ຢູ່ໃນບັນຊີລາຍຊື່ມໍລະດົກວັດທະນະທຳທີ່ບໍ່ມີຕົວຕົນທີ່ຕ້ອງການການປົກປ້ອງຢ່າງຮີບດ່ວນ”. ງານດັ່ງກ່າວຈັດຂຶ້ນໃນຂອບເຂດຂອງງານບຸນໝາກອາງຸ່ນ ແລະ ເຫຼົ້າແວງນິງທ້ວນ 2023.