Nhắc đến Hội An với bất kỳ du khách sành sỏi nào, họ sẽ vẽ nên bức tranh về những con hẻm lung linh ánh đèn lồng, những dải lụa may đo và các ngôi nhà cổ tông màu vàng đặc trưng. Nhưng chỉ cách bờ biển lịch sử này 15 km, vượt qua những chiếc thuyền đuôi dài bằng gỗ và hướng ra khơi xa của Biển Đông, một Việt Nam hoàn toàn khác biệt sẽ hiện ra.

Đây là Cù Lao Chàm, một cụm gồm tám hòn đảo đá granite nhô lên như một nét tương phản hoang sơ, xanh màu lục bảo đối với sự phát triển du lịch trau chuốt của đất liền. Ngày nay, được công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới của UNESCO, Cù Lao Chàm đã âm thầm chuyển mình thành một trong những câu chuyện thành công về sinh thái hấp dẫn nhất khu vực.

Hòn đảo nói không với nhựa

Điều làm nên sự đặc biệt của hòn đảo chính, Hòn Lao, không chỉ nằm ở địa hình ấn tượng, mà còn ở tinh thần bảo vệ môi trường mạnh mẽ của cộng đồng 3.000 dân nơi đây.

Từ năm 2009, rất lâu trước khi "lệnh cấm nhựa dùng một lần" trở thành một từ khóa thời thượng của các doanh nghiệp, chính quyền và người dân địa phương đã áp dụng lệnh cấm nghiêm ngặt đối với túi nilon. Du khách đến bến tàu đều được kiểm tra một cách lịch sự nhưng kiên quyết. Bước chân lên cầu cảng, bạn sẽ nhận thấy ngay một điều cực kỳ khác biệt đối với một vùng duyên hải đang phát triển: hầu như không có rác thải.

Cam kết bảo tồn này còn lan tỏa xuống cả dưới lòng đại dương. Khu bảo tồn biển xung quanh bảo vệ hơn 300 loài san hô cùng một hệ sinh thái biển vô cùng rực rỡ. Các ngư dân địa phương đã từ bỏ các loại lưới mang tính hủy diệt để chuyển sang hình thức câu tay bền vững và các khoản phí bảo tồn từ du lịch, biến điểm đến này thành một hình mẫu về du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng.

Lặn sâu vào lòng Khu dự trữ sinh quyển

Đối với những người đam mê phiêu lưu, sức hút nằm ở dưới làn nước. Cù Lao Chàm sở hữu một trong những rạn san hô khỏe mạnh nhất cả nước.

Du khách đi trong ngày từ Hội An thường tập trung quanh Hòn Dài và Hòn Tai để lặn ống thở, nhưng để thực sự trải nghiệm khu bảo tồn biển, lặn bình khí mới là lựa chọn đúng đắn. Tầm nhìn dưới nước đạt mức tốt nhất vào khoảng từ tháng 6 đến tháng 8, hé lộ một cảnh quan sống động của san hô não, hải quỳ, sên biển và những đàn cá vẹt óng ánh sắc màu.

Với những ai cực kỳ ưa thích mạo hiểm, trải nghiệm đi bộ dưới biển cho phép du khách đi dạo dưới đáy đại dương bằng mũ oxy chuyên dụng, mang lại một góc nhìn siêu thực, cận cảnh về đáy biển được bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn.

Sự sang trọng mộc mạc và những dấu chân xưa

Bên cạnh đời sống sinh vật biển, Đảo Hòn Lao còn mang một sức hút bình dị, sâu lắng. Hòn đảo được kết nối bởi một con đường ven biển quanh co duy nhất, rất thích hợp để khám phá bằng xe đạp hoặc đi bộ.

Tại làng chài chính Bãi Hương, nhịp sống trôi theo dòng thủy triều. Nơi đây, bức tranh văn hóa của người Chăm, những người từng làm chủ vùng đất này suốt nhiều thế kỷ, hòa quyện cùng truyền thống đi biển của người Việt.

Những điểm dừng chân chính trên đảo:

• Chùa Hải Tạng: Được xây dựng vào giữa thế kỷ 18, ngôi chùa cổ kính này nằm dưới chân một ngọn núi rậm rạp, đóng vai trò là điểm tựa tâm linh cho các ngư dân trước khi ra khơi.
• Giếng cổ Chăm-pa: Một giếng nước ngọt 200 năm tuổi mà theo truyền thuyết địa phương là không bao giờ cạn, ngay cả vào đỉnh điểm mùa hè không có gió mùa. Người dân địa phương khẳng định nguồn nước này mang những đặc tính kỳ diệu, từ chữa say sóng cho đến mang lại may mắn trong tình duyên.

Về đêm, khi những chiếc cano cao tốc cuối cùng chở khách đi trong ngày trở về Hội An, các hòn đảo trải qua một sự chuyển mình diệu kỳ. Không gian hoàn toàn tĩnh lặng, chỉ có tiếng sóng vỗ đều đặn vào mạn những chiếc thuyền thúng bằng tre truyền thống.

Lưu trú tại đây nói không với những khu nghỉ dưỡng cao tầng xa hoa mà hướng tới sự hòa mình chân thực. Đó là những homestay sát biển và các khu nghỉ dưỡng sinh thái, nơi sự sang trọng thực sự nằm ở việc không có Wi-Fi, ở sự tươi ngon của rau rừng và hương vị của những con cua đá vừa được đánh bắt trước đó vài giờ.

Thông tin cần biết:

• Thời điểm lý tưởng: Các hòn đảo hầu như không thể tiếp cận trong mùa biển động từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau do sóng lớn. Khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 9 mang lại mặt biển êm đềm và bầu trời trong xanh.
• Cách di chuyển: Cano cao tốc khởi hành hàng ngày từ cảng Cửa Đại ở Hội An, mất khoảng 25 phút. Để có một hành trình thong thả và ngắm cảnh nhiều hơn, bạn có thể chọn tàu gỗ chở hàng truyền thống với thời gian di chuyển khoảng 90 phút.