Đồ thủ công là một phần hồn của Việt Nam. Từ các làng nghề truyền thống cho đến trung tâm thủ đô, các ngành nghề thủ công của đất nước sẽ đưa bạn đến những địa điểm vô cùng hấp dẫn. 36 phố phường của Hà Nội, hay còn được gọi là Khu Phố Cổ, có lịch sử làm nghề lâu đời được phản ánh qua tên các con phố như Hàng Bạc và Hàng Quạt. Nhiều làng nghề vẫn tiếp tục phát triển dựa trên các truyền thống hàng thế kỷ bằng cách xuất khẩu sản phẩm đi khắp thế giới. Dưới đây là cẩm nang giúp bạn khám phá các nghề thủ công lâu đời của Việt Nam.
Chương 01 —
Giấy dó
Các cửa hàng văn phòng phẩm được tuyển chọn trên khắp Việt Nam bày bán sổ tay, sổ phác thảo và lịch làm từ giấy dó. Loại giấy dày, giống vải này mang đậm nét đặc trưng của Việt Nam và được làm bởi chỉ một số ít các ngôi làng ở miền Bắc. Cây dó được trồng và thu hoạch bởi các cộng đồng nhỏ, những người vẫn duy trì quy trình truyền thống ngâm, giã và lọc bột giấy, nhuộm các sợi bằng phẩm màu tự nhiên, và phơi khô các tờ giấy dưới ánh nắng mặt trời.
Nơi tìm mua: Tour tham quan của Zó Paper sẽ đưa bạn đến một làng giấy Dó truyền thống ở tỉnh Hòa Bình, nơi bạn sẽ có cơ hội tự tay làm ra những tờ giấy của riêng mình từ đầu. Bạn có thể mua lịch và sổ tay giấy Dó tại Collective Memory ở Khu Phố Cổ.
Chương 02 —
Hàng sơn mài
Sơn mài Việt Nam lần đầu tiên thu hút sự công nhận quốc tế vào những năm 1930 khi một nhóm sinh viên đầy sáng tạo từ Đại học Mỹ thuật Hà Nội kết hợp nghề thủ công mỹ nghệ này của Việt Nam với các nguyên tắc mỹ thuật của Pháp, để tạo ra những tác phẩm phi thường đòi hỏi hàng trăm ngày công. Kể từ đó, sơn mài Việt Nam đã trở thành một kho tàng nghệ thuật, nổi tiếng với sự đẳng cấp và thanh lịch.
Nơi tìm mua: Hanoia, một thương hiệu boutique sơn mài cao cấp, tuyển dụng các nghệ nhân từ những làng nghề sơn mài truyền thống để thực hiện các thiết kế đương đại của họ, chẳng hạn như làng Hạ Thái gần thủ đô. Những người yêu nghệ thuật sẽ vô cùng yêu thích dép gỗ sơn mài hợp mốt, các tác phẩm điêu khắc sinh động và bình hoa vẽ tay rực rỡ sắc màu.
Chương 03 —
Dệt lụa
Ở Việt Nam có câu nói rằng 2000 năm trước có hai vụ lúa và sáu vụ dâu nuôi tằm. Dù đúng hay sai, câu nói này phần nào cho thấy nghề sản xuất lụa từng quan trọng như thế nào và vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng ra sao ở Việt Nam. Một trong những làng lụa nổi tiếng nhất là làng Vạn Phúc ở ngoại thành Hà Nội. Các nghệ nhân đến từ Vạn Phúc nổi tiếng với những hoa văn dệt vô cùng tinh xảo. Lụa Việt Nam có rất nhiều chủng loại khác nhau. Lụa tơ tằm Lismore chắc chắn và lụa satin là hai kiểu dệt thủ công mà bạn sẽ thấy thường được sử dụng trên khắp đất nước.
Nơi tìm mua: Tại Khu Phố Cổ, toàn bộ phố Hàng Gai trước đây từng chuyên bán loại vải xa xỉ này, và bạn vẫn có thể tìm thấy những chiếc áo dài và váy lụa đẹp mắt được bày bán dọc theo con phố. Chợ trung tâm của Hội An là một địa điểm khác nơi bạn có thể mua sắm lụa hoặc may trang phục lụa theo sở thích của mình.
Chương 04 —
Thư pháp
Nghệ thuật thư pháp ở Việt Nam trước đây được thể hiện bằng chữ Hán, tuy nhiên một thế hệ ông đồ mới, hay các bậc thầy chữ nghĩa, đã thổi sức sống mới vào loại hình nghệ thuật này bằng cách sử dụng bảng chữ cái tiếng Việt, mang lại kết quả vô cùng ấn tượng. Tại Việt Nam, các ông đồ viết thư pháp được thỉnh nhờ viết những lời chúc sức khỏe và thịnh vượng cho các dịp đặc biệt, chẳng hạn như Tết Nguyên Đán. Ngày nay, họ còn vẽ các câu danh ngôn tiếng Anh và những biểuL tượng diễn đạt thú vị của Việt Nam theo phong cách thư pháp.
Nơi tìm mua: Hãy nhờ một nghệ sĩ đường phố viết tấm poster cá nhân hóa tại các con phố ông đồ như Phố Ông Đồ ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tuyệt vời hơn nữa, hãy tham gia một buổi workshop thư pháp, chẳng hạn như Hành trình Thư pháp và Cà phê của Saigon Street Eats, và tự tay tạo ra tác phẩm cho riêng mình.
Chương 05 —
Gốm sứ thủ công
Gốm sứ Việt Nam có thể mộc mạc và chân phương, hoặc tinh tế và tao nhã. Các loại men phổ biến cho chậu cây và bộ đồ ăn là màu tối mịn như nhung và màu xanh dương rực rỡ, một phong cách mà bạn sẽ thấy khi ghé thăm làng gốm Bát Tràng, chỉ cách Hà Nội một giờ di chuyển bằng ô tô. Ngôi làng nổi tiếng với việc xuất khẩu gốm sứ ra nước ngoài, nhưng bạn có thể tự tay chọn mua các sản phẩm tại chợ họp hàng ngày, nơi các nghệ nhân trưng bày những món đồ gốm vừa ra lò của gia đình.
Mua ở đâu: Trong chuyến du lịch, bạn có thể tình cờ bắt gặp các cửa hàng bán đồ gốm sứ đến từ làng Bát Tràng. Bạn cũng có thể ghé thăm Reaching Out ở Hội An để có cơ hội mua những món đồ gốm sứ và tách trà tuyệt đẹp được làm bởi các nghệ nhân khuyết tật.
Chương 06 —
Múa rối nước
Những con rối nhảy múa trên mặt nước lung linh mang lại cho tất cả mọi người, kể cả người lớn, cảm giác kỳ diệu như thời thơ ấu. Chuyện kể rằng trước vụ cấy, các làng nông nghiệp thường dựng sân khấu rối trên những thửa ruộng ngập nước và giải trí cho giới trẻ bằng các câu chuyện dân gian và các buổi biểu diễn dưới ánh trăng. Trong các nhà hát hiện đại, nghệ sĩ múa rối kể chuyện bằng cách điều khiển khéo léo những con búp bê bằng gỗ nhỏ sử dụng cần và dây giấu dưới nước. Các nhạc sĩ và ca sĩ biểu diễn âm nhạc trực tiếp đi kèm trong mỗi buổi diễn.
Mua ở đâu: Hãy ghé thăm một trong những nhà hát múa rối quanh Hồ Hoàn Kiếm ở Hà Nội để cười sảng khoái trước sự hài hước dí dỏm và những câu chuyện hấp dẫn được kể trên mặt nước. Để có trải nghiệm gần gũi hơn, hãy ghé thăm nhà hát gia đình tại ngõ chợ Khâm Thiên, quận Đống Đa.
Chương 07 —
Hàng dệt thổ cẩm
Sự đa dạng của các sản phẩm dệt may Việt Nam được thể hiện rõ nhất qua trang phục của các dân tộc thiểu số, nổi bật với tua rua, tua bông và những đường dệt màu sắc. Cả nước có 54 dân tộc thiểu số và mỗi bộ trang phục truyền thống đều hoàn toàn độc đáo. Ví dụ, người H'Mông mặc áo khoác nhuộm chàm đậm, trong khi người Dao Đỏ nổi tiếng với các họa tiết thêu hình học tinh xảo và các hoa văn rực rỡ tương phản. Tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam ở Hà Nội, bạn có thể so sánh tất cả các phong cách khác nhau từ các dân tộc thiểu số của Việt Nam.
Mua ở đâu: Indigo Cat, một doanh nghiệp xã hội tại Sa Pa, bán những trang phục tuyệt đẹp được làm bởi các dân tộc thiểu số Việt Nam. Các giá treo tràn ngập những chiếc áo khoác mùa thu thú vị và những chiếc túi xách do đồng bào dân tộc H'Mông làm ra.




