Kiến trúc của Việt Nam không hề tầm thường. Những ngôi đền nghìn năm tuổi nép mình bên cạnh những tòa nhà chọc trời lộng lẫy. Những căn hộ hiện đại ngự trị trên những ngôi biệt thự Pháp cổ kính màu kem. Cái cũ và cái mới, yếu tố bản địa và ngoại lai hòa quyện vào nhau tạo nên một tổng thể phong phú đầy tính chiết trung. Sự pha trộn độc đáo này tạo nên những không gian đô thị khó quên và những hành trình khám phá đầy thú vị tại Việt Nam. Cho dù bạn đã là một người yêu kiến trúc hay chỉ là một người thưởng ngoạn bình thường, cuốn cẩm nang theo dòng lịch sử này sẽ dẫn dắt bạn qua những công trình kiến trúc đáng xem nhất của Việt Nam.

---

Tháp Chăm

Người Chăm là những người đi biển cự phách có nguồn gốc từ Ấn Độ, những người đã định cư ở các vùng miền Trung và miền Nam Việt Nam từ thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ 19. Những tàn tích đá của người Chăm vẫn có thể được tìm thấy ở Việt Nam ngày nay nhờ vào kỹ thuật xây dựng và độ bền kinh ngạc của chúng. Bạn có thể tìm thấy kiến trúc Chăm tại Thánh địa Mỹ Sơn gần Đà Nẵng -- một trong những cổ thành lớn nhất ở Đông Nam Á. Tháp Chàm Po Nagar ở Nha Trang là một ví dụ tuyệt vời khác từ thời kỳ hấp dẫn này của lịch sử Việt Nam.  

Kiến trúc Chăm kiên cố và tuyệt đẹp, với những chạm khắc tinh xảo lấy cảm hứng từ Ấn Độ giáo. Dù đã di cư về phía Nam vào vùng Đồng bằng sông Cửu Long từ nhiều thế kỷ trước, các thành viên của cộng đồng người Chăm ở Việt Nam vẫn tụ họp tại các đền tháp để đón mừng các ngày lễ của người Chăm hàng năm. 

MẸO: Bạn có thể tìm hiểu thêm về kỹ nghệ chế tác và văn hóa Chăm tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng tuyệt vời. 

---

Di tích của các triều đại phong kiến thời kỳ đầu

Vào thế kỷ thứ 10, Việt Nam bị chia cắt thành 12 sứ quân tranh giành quyền lực, do các vị tướng lĩnh cai trị. Một người đã dẹp loạn cát cứ, lập nên vương triều thống nhất đầu tiên của Việt Nam, Đại Cồ Việt. Kinh đô của ông là Hoa Lư, nằm ở tỉnh Ninh Bình ngày nay. Vùng đất biệt lập này được lựa chọn chiến lược nhờ các dãy núi đá vôi dốc đứng và những dòng sông uốn lượn, tạo thành những hàng rào tự nhiên chống giặc phương Bắc. Trong suốt 42 năm, người dân Hoa Lư đã chứng kiến ba triều đại khác nhau và sáu vị vua, tạo nên sự kết hợp đa dạng giữa đền chùa, chùa chiền và thành lũy ở Ninh Bình. 

Thủ đô của Việt Nam sau đó được chuyển đến Hà Nội, tuy nhiên Cố đô Hoa Lư -- trung tâm quyền lực cũ -- vẫn là một điểm dừng chân không thể bỏ qua bởi nghệ thuật chế tác đáng kinh ngạc và bầu không khí yên bình nơi đây. Để tìm hiểu các phong cách kiến trúc thời kỳ sau, hãy ghé thăm Hang Múa để xem những ví dụ điển hình về các chi tiết thời nhà Trần và chùa Bích Động thơ mộng không kém. Tại đây, bạn sẽ tìm thấy những bậc đá ấn tượng được đục vào núi đá vôi, cùng những ngôi chùa ẩn mình trong những vách đá cổ kính. 

---

Đền chùa thời nhà Trần

Tầng lớp quý tộc và hệ thống cai trị đã hiện diện tại Hà Nội dưới thời nhà Trần. Ngày nay, nhiều công trình, đền chùa thời nhà Trần vẫn còn tồn tại ở thủ đô, góp phần làm phong phú thêm sự đa dạng kiến trúc nơi đây. Thời nhà Trần thường được coi là kỷ nguyên vàng của nghệ thuật, văn hóa và khoa học ở Việt Nam. Các kiến trúc sư thời Trần đã ủng hộ những ý tưởng này, và công trình của họ cũng phản ánh sự xa hoa và phát triển của thời kỳ đó. 

Hoàng thành Thăng Long ở Hà Nội, nơi các vua Trần trị vì, là một điểm dừng chân không thể bỏ qua đối với những người yêu lịch sử. Hãy chú ý đến cột cờ đồ sộ và những bức tường thành cổ kính được họ xây dựng để mở rộng cấu trúc ban đầu thời nhà Lý. Dịch xuống phía nam một chút, bạn sẽ tìm thấy Văn Miếu. Mặc dù trung tâm học thuật Nho giáo này ban đầu được xây dựng vào năm 1070, nó đã được xây dựng lại và nâng cấp dưới thời nhà Trần. Di tích này đã trải qua nhiều lần bổ sung và thay đổi qua các năm, nhưng kỹ nghệ mộc sáng tạo, những đền điện mê hoặc và vô số sân chầu đã biến nơi đây thành một trong những điểm thu hút được yêu thích nhất ở Hà Nội. 

---

Kinh thành và lăng tẩm thời nhà Nguyễn 

Nhà Nguyễn đã thống nhất các vương quốc tự trị của Việt Nam từ năm 1802 đến năm 1945. Các vua Nguyễn đã xây dựng nhiều công trình uy nghiêm trong thời gian trị vì của họ. Kiến trúc hoàng gia đã thay đổi đáng kể trong thời kỳ nhà Nguyễn, dần dần tiếp thu các lý tưởng thiết kế Pháp thế kỷ 19. Các vua Nguyễn đã xây dựng những lăng tẩm lộng lẫy giữa vùng nông thôn Huế. Nhìn chung, loạt lăng tẩm này mang lại cái nhìn thú vị về các tiêu chuẩn kiến trúc đang thay đổi, và ảnh hưởng của Pháp đối với đời sống và chính quyền Việt Nam. 

Để chiêm ngưỡng quyền lực của vương triều nhà Nguyễn, hãy lên kế hoạch ghé thăm Ngọ Môn tại Đại nội Huế. Là một lối vào thành lũy tráng lệ nơi các vua Nguyễn sinh sống và trị vì, cổng này chủ yếu được làm bằng đá và các dầm gỗ khổng lồ. Những nét chạm khắc tinh xảo cùng sự kết hợp của mặt nước và hào nước là vô cùng tân tiến vào thời điểm đó. Pháo đài cũ này có nhiều góc khuất và những cấu trúc độc đáo nằm ẩn sau những bức tường đá dày. 

---

Biệt thự và nhà thờ thời thuộc địa

Trải qua một thế kỷ thuộc địa Pháp đã để lại dấu ấn trong văn hóa cà phê, nguồn cảm hứng ẩm thực và kiến trúc của Việt Nam. Người Pháp đã mở ra một kỷ nguyên của sự hiện đại và kỹ nghệ phương Tây. Một ví dụ tiêu biểu là Cầu Long Biên, một biểu tượng của Hà Nội được xây dựng từ năm 1899 đến 1902 và đã được trùng tu nhiều lần. Khu phố Pháp của Hà Nội là nơi để chiêm ngưỡng những ví dụ cốt lõi của kiến trúc và quy hoạch đô thị thời thuộc địa Pháp. Hãy tận hưởng một buổi tối tại Nhà hát Lớn trang nhã, được xây dựng vào năm 1911, hoặc nghỉ một đêm tại Khách sạn Metropole Hà Nội, được kiến tạo bởi hai doanh nhân người Pháp vào năm 1901.

MẸO: Một nơi tuyệt vời để trải nghiệm tận mắt sự thanh lịch của kiến trúc thời Đông Dương là tại khách sạn trăm tuổi Majestic Saigon Hotel. Sảnh đón khách vẫn lộng lẫy như xưa, chào đón du khách với sàn đá cẩm thạch sáng bóng và trần nhà dạng vòm. Các phòng di sản của khách sạn hướng tầm nhìn ra khúc quanh của Sông Sài Gòn từ những ban công bằng sắt uốn. Hãy thư giãn với một món đồ uống được pha chế tỉ mỉ tại sân thượng của khách sạn, hoặc thư giãn vài giờ tại spa và hồ bơi ngoài trời.

Mặc dù phong cách châu Âu do người Pháp du nhập rất phổ biến ở Việt Nam, nhưng nó đã dần hòa quyện với thị hiếu bản địa. Sự giao thoa giữa thiết kế Việt Nam và Pháp này là một sự kết hợp kiến trúc độc đáo và đầy cuốn hút. Nhà thờ Phát Diệm ở Ninh Bình, Bảo tàng Mỹ thuật và Nhà thờ Đức Bà ở Thành phố Hồ Chí Minh, cùng vô số tòa nhà công cộng ở Hà Nội và những ngôi biệt thự ở Đà Lạt và Huế chính là những đại diện cho sự giao thoa thú vị này giữa hai bán cầu.

---

Các công trình công cộng theo phong cách Thô mộc

Chủ nghĩa Thô mộc với tư cách là một phong cách kiến trúc đã vươn lên vị thế nổi bật vào giữa thế kỷ 20 sau Thế chiến thứ hai. Với chất liệu bê tông, phong cách lập thể và chú trọng vào tính đối xứng, kiến trúc thô mộc đã trở nên phổ biến rộng rãi ở Việt Nam. Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quận Ba Đình, Hà Nội là một trong những điểm tham quan nổi tiếng nhất Việt Nam. Công trình khổng lồ này là một ví dụ ấn tượng về phong cách thô mộc, đồng thời là nơi an nghỉ cuối cùng của vị lãnh tụ kính yêu của Việt Nam. 

Ở miền Nam, bạn sẽ tìm thấy nhiều đường nét thô mộc hơn tại Dinh Độc Lập (Dinh Thống Nhất). Tổng thống Việt Nam Cộng hòa từng cư ngụ tại đây trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Việc tiếp quản Dinh Độc Lập đã đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến vào năm 1975. Vẻ đẹp cân xứng và mang tính thực dụng của tòa nhà, kết hợp với các chi tiết mang tính biểu tượng của Nho giáo, khiến nó trở nên nổi bật ở khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. 

---

Các tòa nhà chọc trời và những cây cầu hiện đại

Nền kinh tế bùng nổ của Việt Nam đồng nghĩa với việc một kỷ nguyên tăng trưởng đô thị mới đã đến. Những tòa nhà chọc trời khổng lồ đang được xây dựng tại các thành phố lớn, mang lại tầm nhìn ngoạn mục ra đường chân trời đang thay đổi từng ngày. Với chiều cao 461 mét, Landmark 81 là tòa nhà cao nhất Việt Nam và có thể được nhìn thấy từ khắp nơi trong thành phố. Việc xây dựng tòa nhà khổng lồ này bắt đầu vào năm 2015 và hoàn thành vào năm 2018. Tòa nhà Tài chính Bitexco là một biểu tượng khác trên đường chân trời Sài Gòn. Tại thành phố Đà Nẵng năng động, Cầu Rồng và Cầu Vàng mang tính biểu tượng đều là những điểm dừng chân chụp ảnh được yêu thích, đồng thời là biểu tượng cho sự chuyển mình phát triển không ngừng của Việt Nam.