នៅរាល់ពេលញ៉ាំអាហារវៀតណាម ចានតូចមួយតែងតែមានវត្តមានយ៉ាងសំខាន់។ ចាននេះមានទឹកជ្រលក់ដែលផ្សារភ្ជាប់គ្រប់មុខម្ហូបនៅលើតុចូលគ្នា។ ប្រៃ ពណ៌ត្នោតលឿង និងមានរសជាតិឆ្ងាញ់ពោរពេញ គ្មានអ្វីដែលជាលក្ខណៈវៀតណាមជាងទឹកត្រី ឬ nước mắm នោះទេ។
បទពិសោធន៍ដំបូងរបស់អ្នកជាមួយ nước mắm អាចជាថ្ងៃដែលអ្នកមកដល់ប្រទេសវៀតណាម។ ណែមស្រស់? ជ្រលក់ពួកវាជាមួយ nước mắm។ បន្លែឆាខ្ទឹមស? គ្រាន់តែថែម nước mắm មួយតក់ដើម្បីបន្ថែមរសជាតិ។ ដាក់គ្រឿងស៊ុប? Nước mắm ប្រាកដជាមានវត្តមានមិនខាន។ អានបន្តដើម្បីយល់ដឹងបន្ថែមអំពីគ្រឿងផ្សំវៀតណាមដ៏សំខាន់នេះ និងរបៀបរីករាយជាមួយវាពេលអ្នកនៅទីនេះ។
ជំពូក 01 —
ប្រវត្តិរឿងរ៉ាវនៃទឹកត្រី
អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអ្នកស្រឡាញ់អាហារនិយាយថា ដំណក់ដំបូងនៃ nước mắm មានតាំងពីសម័យជនជាតិចាមបុរាណ ដែលបានរស់នៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រភាគកណ្តាល និងភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសវៀតណាម។ អ្នកខ្លះនិយាយថាជនជាតិចាមបានណែនាំទឹកត្រីដល់អ្នកស្រុក ខណៈពេលដែលរឿងរ៉ាវកំណែផ្សេងទៀតនិយាយថា ជនជាតិវៀតណាមបានផ្អាប់ត្រីជាច្រើនសតវត្សមុននោះទៅទៀត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យើងដឹងថាបុព្វបុរសអ្នកនេសាទត្រូវការវិធីរក្សាទុកផលនេសាទដ៏សម្បូរបែបរបស់ពួកគេ។ ពួកគាត់បានប្រើប្រាស់អំបិលជាវិធីការពារត្រីមិនឱ្យស្អុយរលួយក្នុងរយៈពេលយូរ។ លទ្ធផលដែលទទួលបានគឺឆ្ងាញ់ខ្លាំងណាស់ រហូតដល់មានការនិយាយថា nước mắm ដែលល្អបំផុតត្រូវបានគេយកទៅថ្វាយជាផ្ដាំផ្ញើដល់ស្តេច និងព្រះរាជិនីជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
ជំពូក 02 —
មោទនភាពនៃ Phú Quốc
សព្វថ្ងៃនេះ ទឹកត្រីភាគច្រើនមកពីប្រទេសវៀតណាមគឺមានប្រភពចេញពីកោះភាគខាងត្បូង Phú Quốc ជាកន្លែងដែល cá cơm ឬត្រីកំភ្លាញខ្មៅ រស់នៅ និងពងកូនក្នុងសមុទ្រអាល់ដាម៉ាន់ដ៏ថ្លាឆ្វង់។ ទោះបីជាខេត្តជាប់ឆ្នេរសមុទ្រផ្សេងទៀតផលិតទឹកត្រីដបដែរ ប៉ុន្តែទឹកត្រីរបស់ Phú Quốc ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាល្អបំផុតក្នុងប្រទេស។ ដំណើរការចាប់ផ្តើមនៅលើទូក នៅពេលដែលអ្នកនេសាទរក្សាទុកត្រីកំភ្លាញខ្មៅដែលនេសាទបានដោយរៀបស្រទាប់ជាមួយអំបិល។ គុណភាពនៃអំបិលគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ហើយម៉ាកល្បីៗបានវិនិយោគលើអំបិលដ៏ល្អប្រណីតដើម្បីបន្ថែមរសជាតិដល់ត្រីរបស់ពួកគេ។

ពេលត្រឡប់មកដល់ដីគោក ត្រីប្រែរប្រៃត្រូវបានផ្ទេរទៅធុងឈើធំៗ ដើម្បីចាប់ផ្តើមដំណើរការផ្អាប់ទុក ដែលអាចមានរយៈពេលរហូតដល់ ១២ ខែ។ ប្រភេទឈើជួយបន្ថែមរសជាតិដល់ផលិតផលសម្រេច -- ធុងឈើប្រណីតផ្តល់រសជាតិអ៊ូម៉ាមិ (umami) កាន់តែជ្រាលជ្រៅដល់ទឹកត្រី។ អ្នកជំនាញ nước mắm តាមដានធុងឈើទាំងនោះ ភ្លក់រសជាតិ និងសម្រេចចិត្តថាតើពេលណាដែលត្រីផ្អាប់មួយបាច់នោះរួចរាល់សម្រាប់ពូតយកទឹក។ ទឹកត្រីដែលមានតម្លៃថ្លៃបំផុតគឺត្រូវបានចម្រាញ់ចេញដោយផ្ទាល់ពីការពូតលើកទីមួយនៃធុងតែមួយ ហើយមិនត្រូវបានលាយជាមួយបាច់ផ្សេងទៀត ឬលាយឡំជាមួយទឹកឡើយ។
បណ្ណណែនាំ៖ នៅពេលនៅ Phú Quốc សូមស្នើសុំការទស្សនាកម្សាន្តដែលមានអ្នកនាំផ្លូវនៅរោងចក្រធុងឈើ Red Boat Phu Quoc ដើម្បីមើលពីរបៀបដែល nước mắm កម្រិតពិភពលោកត្រូវបានផលិតតាមបែបបុរាណ។
ជំពូក 03 —
កំណត់ចំណាំអំពីរសជាតិ
វាសាមញ្ញពេកក្នុងការនិយាយថាទឹកត្រីមានរសជាតិឆ្អាប ឬប្រៃខ្លាំង។ ការលាយផ្សំដែលមានគុណភាពមានរសជាតិប្រៃល្មម និងមូលក្លែម ដែលអ្នកថែមទាំងអាចភ្លក់ដោយផ្ទាល់ចេញពីដបបានទៀតផង។ អារម្មណ៍របស់អ្នកអាចនឹងនឹកគិតដល់រសជាតិត្រីស្រស់ ឬការអង្គុយលេងនៅលើឆ្នេរសមុទ្រ។ ជួនកាល ទឹកត្រីមានរសជាតិផ្អែមតិចៗ រសជាតិរ៉ែ ឬក្លិនឈ្ងុយដូចការ៉ាមែល ដែលទាំងអស់នេះកើតឡើងដោយធម្មជាតិពីការផ្អាប់ទុកបានយូរ និងល្អ។ ទឹកត្រីល្អមានក្លិនឈ្ងុយខ្លាំង ប៉ុន្តែមិនស្អុយទេ និងមានរសជាតិអ៊ូម៉ាមិខ្ពស់។ ត្រឹមតែប៉ុន្មានតក់គឺគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបន្ថែមរសជាតិដល់មុខម្ហូបមួយចាន។
ជំពូក 04 —
Nước mắm ក្នុងការធ្វើម្ហូប
ធ្វើដំណើរកម្សាន្តកាត់តាមប្រទេសវៀតណាម អ្នកនឹងកត់សម្គាល់ឃើញថា nước mắm ត្រូវបានប្រើប្រាស់តាមវិធីរាប់មិនអស់។ អ្នកចូលចិត្តអាហារនៅភាគខាងជើងចូលចិត្ត nước mắm ដែលមានរសជាតិខាប់ និងប្រៃ ខណៈពេលដែលអ្នកភាគខាងត្បូង ជាពិសេសអ្នកនៅតំបន់វាលទំនាបទន្លេមេគង្គ ចូលចិត្តបន្ថែមស្ករ។ នៅភាគកណ្តាល អ្នកស្រុក Huế មានឈ្មោះល្បីល្បាញដោយសារ ទឹកជ្រលក់ ដ៏ឥតខ្ចោះដែលធ្វើពីទឹកត្រី។ ទោះបីជាស្រោចលើបន្លែឆា ឬប្រើសម្រាប់ខត្រី និងសាច់ក៏ដោយ nước mắm ជួយលើកកម្ពស់រសជាតិគ្រប់មុខម្ហូបដែលវាប៉ះពាល់។ ជនជាតិវៀតណាមចូលចិត្តរសជាតិនេះខ្លាំងណាស់ រហូតដល់នៅទីនេះអ្នកថែមទាំងអាចស្វែងរកដំឡូងបារាំងបំពងរសជាតិទឹកត្រី និងការ៉េមរសជាតិទឹកត្រីទៀតផង!

បណ្ណណែនាំ៖ នៅពេលនៅ Phú Quốc សូមភ្លក់រសជាតិកែច្នៃបែបទំនើបនៃទឹកត្រីដ៏ល្បីល្បាញរបស់កោះនេះចេញពីម៉ឺនុយនៅ Sailing Club Phu Quoc។ កម្ម៉ង់សាឡាត់ទាអាស៊ីជាមួយគ្រឿងប្រាំមុខ និងទឹកជ្រលក់ទឹកត្រី ឬ bún thịt nướng, ដែលជាចានបន្លែស្រស់ សាច់ជ្រូកអាំង និងនំបញ្ចុក ស្រោចដោយទឹកត្រីស្រាលដែលលាយជាមួយខ្ទឹមស ស្ករ និងទឹកខ្មេះ។
ជំពូក 05 —
បណ្ណណែនាំសម្រាប់ការសាកល្បង nước mắm
ម្ទេសហឹរ ខ្ទឹមសចិញ្ច្រាំ ល្ហុងជ្រក់ -- សូម្បីតែការបន្ថែមបន្តិចបន្តួចទៅលើ nước mắm ក៏អាចនាំមកនូវកម្រិតភាពឆ្ងាញ់ពិសាថ្មីស្រឡាងមួយដែរ។ រីករាយជាមួយការសាកល្បងរសជាតិចម្រុះដែលអ្នកបានជួបប្រទះ។ ប្រសិនបើអ្នកមិនប្រាកដថាតើអ្វីត្រូវញ៉ាំជាមួយអ្វីនៅលើតុទេ ជនជាតិវៀតណាមនឹងរីករាយក្នុងការបង្ហាញជូនអ្នក។ nem (ណែមបំពង) ស្រួយស្រែបរបស់អ្នកនឹងកាន់តែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសាបន្ថែមទៀតពី nước mắm ដែលលាយជាមួយទឹកខ្មេះ និងទឹក។ អ្នកអាចថែម nước mắm លាយម្ទេស និងខ្ទឹមសមួយស្លាបព្រាកាហ្វេទៅក្នុងស៊ុបត្រី ជ្រលក់បន្លែចំហុយក្នុង nước mắm សុទ្ធដើម្បីបង្កើនរសជាតិ ឬជ្រលក់រ៉ូលស្រស់ក្នុងល្បាយ nước mắm ស្ករ និងទឹកក្រូចឆ្មារ។ ការចែករំលែកចាន nước mắm ជាមួយអ្នកដទៃនៅលើតុអាហារ គឺជាវិធីដែលយើងជួបជុំគ្នានៅប្រទេសវៀតណាម។ ប្រហែលជាចំណុចនេះហើយជាផ្នែកមួយដែលធ្វើឲ្យយើងយល់ថា nước mắm មានរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសាដល់ថ្នាក់នេះ។
ម្ហូបអាហារដែលមិនគួររំលងនៅទូទាំងប្រទេសវៀតណាម
នំរ៉ូលម្សៅអង្ករចំហុយជាមួយទឹកត្រីផ្សិត
Bánh cuốn Phượng - 68 Hàng Cót St., Hoàn Kiếm, Ha Noi
បាយបាក់ជាមួយទឹកត្រីផ្អែម
Cơm tấm Ba Ghiền - 84 Đặng Văn Ngữ St., Phú Nhuận, HCMC
នំគ្រក់តូចៗជាមួយប្រកិតសាច់ក្នុងទឹកត្រី
Bánh căn xíu mại Cây Bơ - 56 Tăng Bạt Hổ St., Đà Lạt
នំប្រពៃណីតំបន់ហ្វេជាមួយទឹកត្រីជាច្រើនប្រភេទ
Bánh bèo nậm lọc Bà Đỏ - 8 Nguyễn Bỉnh Khiêm St., Huế
ត្រីខឆ្នាំងដីក្នុងទឹកត្រី
Cá kho Ẩm Thực Lành - 44 Nguyễn Cư Trinh St., Ninh Kiều District, Cần Thơ




