Kiến trúc tuyệt vời của Việt Nam

Người Chăm là một cộng đồng đi biển vĩ đại có gốc gác từ Ấn Độ, đã định cư tại các vùng miền Trung và miền Nam Việt Nam từ thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ 19. Những tàn tích kiến trúc bằng đá của người Chăm vẫn có thể được tìm thấy ở Việt Nam cho đến ngày nay, nhờ vào kỹ thuật xây dựng đá đáng kinh ngạc và độ bền vững của chúng. Bạn có thể tìm thấy kiến trúc Chăm tại Thánh địa Mỹ Sơn gần Đà Nẵng – một trong những thành phố cổ lớn nhất Đông Nam Á. Tháp Po Nagar tại Nha Trang là một ví dụ xuất sắc khác từ thời kỳ lịch sử đầy mê hoặc này của Việt Nam.  

Kiến trúc Chăm bền vững và đẹp đẽ, với những đường chạm trổ tinh xảo lấy cảm hứng từ Ấn Độ giáo. Dù bị đẩy xuống phía nam đồng bằng sông Cửu Long từ nhiều thế kỷ trước, các thành viên cộng đồng thiểu số Chăm tại Việt Nam vẫn tụ họp tại các ngôi đền để ăn mừng các ngày lễ hội Chăm hằng năm. 

Trong thế kỷ thứ 10, Việt Nam bị chia cắt thành 12 sứ quân tranh giành lẫn nhau dưới sự cai trị của các vị tướng tài ba. Một người đã lật đổ tất cả, thiết lập nên vương quốc thống nhất và hoàng triều đầu tiên của Việt Nam, Đại Cồ Việt. Kinh đô của ông là Hoa Lư, nay thuộc Ninh Bình. Vùng đất hiểm trở này được chọn làm căn cứ chiến lược nhờ những dãy núi đá vôi dựng đứng và các con sông uốn lượn, tạo thành rào chắn tự nhiên chống lại kẻ thù xâm lược từ phương Bắc. Trong suốt 42 năm, người dân Hoa Lư đã chứng kiến 3 triều đại và 6 vị vua khác nhau, để lại sự kết hợp phong phú giữa đền, chùa và các công trình phòng thủ tại Ninh Bình. 

Thủ đô của Việt Nam sau đó được dời ra Hà Nội, tuy nhiên Cố đô Hoa Lư – trung tâm quyền lực trước kia – vẫn là điểm đến không thể bỏ qua nhờ nghệ thuật điêu khắc đáng kinh ngạc và bầu không khí yên bình. Để có cái nhìn thoáng qua về các phong cách kiến trúc sau này, hãy ghé thăm Hang Múa để chiêm ngưỡng các chi tiết mang dấu ấn triều Trần tiêu biểu và Chùa Bích Động đẹp như tranh vẽ. Tại đây, bạn sẽ tìm thấy những bậc đá ngoạn mục được đẽo tạc vào các ngọn núi đá vôi, cùng những ngôi chùa ẩn mình trong vách núi cổ kính. 

Giới quý tộc và bộ máy cai trị đã đến Hà Nội vào thời nhà Trần. Ngày nay, nhiều công trình, đền chùa thời Trần vẫn còn lưu giữ tại thủ đô, góp phần làm phong phú thêm sự đa dạng kiến trúc nơi đây. Triều Trần thường được xem là thời kỳ hoàng kim của nghệ thuật, văn hóa và khoa học tại Việt Nam. Các kiến trúc sư thời Trần đã tôn vinh những tư tưởng này, và các công trình của họ cũng phản ánh sự thịnh vượng cùng bước phát triển của thời đại đó. 

Hoàng thành Thăng Long tại Hà Nội, nơi các vị vua nhà Trần từng trị vì, là một điểm dừng chân không thể thiếu cho những ai yêu lịch sử. Hãy chú ý đến cột cờ quy mô lớn và những thành lũy cổ được xây dựng mở rộng trên nền kiến trúc gốc thời Lý. Đi chếch về phía nam một chút, bạn sẽ tìm thấy Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Mặc dù trung tâm học thuật Nho học này ban đầu được xây dựng vào năm 1070, nó đã được trùng tu và tôn tạo dưới triều Trần. Ngôi đền đã trải qua nhiều lần bổ sung và thay đổi qua các năm, nhưng nghệ thuật mộc độc đáo, những ngôi đền quyến rũ và các sân viện rộng lớn đã biến nơi đây thành một trong những điểm tham quan được yêu thích nhất ở Hà Nội. 

Triều Nguyễn đã thống nhất các vương quốc có chủ quyền của Việt Nam từ năm 1802 đến năm 1945. Các vị vua nhà Nguyễn đã xây dựng nhiều công trình mang dấu ấn uy nghi trong triều đại của mình. Kiến trúc hoàng gia đã thay đổi đáng kể trong giai đoạn nhà Nguyễn, dần tiếp thu các lý tưởng thiết kế của Pháp thế kỷ 19. Các vị vua nhà Nguyễn đã cho dựng lên những lăng tẩm tráng lệ nằm giữa vùng nông thôn Huế. Xét tổng thể, các lăng tẩm này mang lại cái nhìn sâu sắc thú vị về các tiêu chuẩn kiến trúc đang thay đổi và ảnh hưởng của Pháp đối với đời sống cũng như bộ máy chính quyền Việt Nam. 

Để có cái nhìn rõ hơn về quyền lực của triều Nguyễn, hãy lên kế hoạch ghé thăm Ngọ Môn tại Đại nội Huế. Là một công trình phòng thủ tuyệt vời nơi các vị vua nhà Nguyễn sinh sống và trị vì, lối vào này chủ yếu được làm bằng đá và các thanh gỗ lớn. Những đường chạm trổ tinh xảo cùng sự kết hợp của hệ thống nước và hào bảo vệ mang tính đổi mới rất cao vào thời điểm đó. Pháo đài trước đây này có rất nhiều góc khuất và cấu trúc độc đáo ẩn mình sau những bức tường đá dày. 

Một thế kỷ đô hộ của thực dân Pháp đã để lại dấu ấn trong văn hóa cà phê, nguồn cảm hứng ẩm thực và kiến trúc của Việt Nam. Người Pháp đã mở ra kỷ nguyên của sự hiện đại và kỹ thuật phương Tây. Một ví dụ điển hình là cầu Long Biên, một thắng cảnh của Hà Nội được xây dựng từ năm 1899 đến 1902 và đã trải qua nhiều lần trùng tu. Khu phố Pháp của Hà Nội là nơi để chiêm ngưỡng những ví dụ tiêu biểu về kiến trúc thuộc địa Pháp và quy hoạch đô thị. Hãy tận hưởng buổi tối tại Nhà hát Lớn thanh lịch được xây dựng vào năm 1911, hoặc nghỉ lại một đêm tại khách sạn Hotel Metropole ở Hà Nội, do hai doanh nhân người Pháp hình thành ý tưởng vào năm 1901.

Mặc dù phong cách châu Âu do người Pháp du nhập rất phổ biến ở Việt Nam, nhưng dần dần nó đã hòa quyện với gu thẩm mỹ bản địa. Sự dung hợp giữa thiết kế Việt Nam và Pháp này tạo nên một sự kết hợp kiến trúc độc đáo và đầy cuốn hút. Nhà thờ Phát Diệm ở Ninh Bình, Bảo tàng Mỹ thuật và Nhà thờ Đức Bà tại Thành phố Hồ Chí Minh, cùng vô số công trình công cộng ở Hà Nội và các biệt thự ở Đà Lạt hay Huế chính là minh chứng cho sự hòa quyện tuyệt vời giữa hai nửa thế giới này.

Kiến trúc thô mộc (Brutalism) trở nên nổi bật vào giữa thế kỷ 20 trong giai đoạn hậu Thế chiến thứ hai. Sử dụng vật liệu bê tông, mang phong cách lập thể với sự chú trọng vào tính đối xứng, kiến trúc thô mộc đã trở nên vô cùng phổ biến tại Việt Nam. Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quận Ba Đình, Hà Nội là một trong những điểm tham quan nổi tiếng nhất của Việt Nam. Đài tưởng niệm đồ sộ này là một ví dụ tuyệt đẹp về kiến trúc thô mộc cũng như là nơi an nghỉ cuối cùng của vị anh hùng kính yêu của dân tộc Việt Nam. 

Ở miền Nam, bạn sẽ bắt gặp nhiều đường nét kiến trúc thô mộc hơn tại Dinh Độc Lập. Tổng thống Việt Nam Cộng hòa từng cư ngụ tại đây trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Sự kiện chiếm giữ Dinh Độc Lập đã đánh dấu kết thúc chiến tranh vào năm 1975. Vẻ đẹp cân đối và mang tính thực dụng của tòa nhà, với những nét chấm phá của biểu tượng Nho giáo, khiến nơi đây trở thành một điểm nhấn nổi bật giữa khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. 

Nền kinh tế đang bùng nổ của Việt Nam đồng nghĩa với việc một kỷ nguyên tăng trưởng đô thị mới đã đến. Những tòa nhà chọc trời khổng lồ đang được triển khai tại các thành phố lớn, mang đến tầm nhìn ngoạn mục ra đường chân trời đang đổi thay. Với chiều cao 461 mét, Landmark 81 là tòa nhà cao nhất Việt Nam và có thể nhìn thấy từ khắp nơi trong thành phố. Việc xây dựng tòa nhà chọc trời này bắt đầu vào năm 2015 và hoàn thành vào năm 2018. Tòa nhà Bitexco Financial Building là một biểu tượng khác của đường chân trời Thành phố Hồ Chí Minh. Tại thành phố Đà Nẵng năng động, Cầu Rồng và Cầu Vàng mang tính biểu tượng đều là những điểm dừng chân chụp ảnh yêu thích, đồng thời là biểu tượng cho sự tiến bộ không ngừng của Việt Nam.