Tạp chí Lonely Planet cho biết một trong "15 trải nghiệm tuyệt vời nhất ở Việt Nam" là ghé thăm Thánh địa Mỹ Sơn. Quần thể đền tháp bằng gạch đỏ tuyệt đẹp gần Hội An mang đến cái nhìn sâu sắc về các công trình đền tháp kiến trúc của nền văn minh Chăm Pa được kết tinh trong các di tích vật chất trường tồn. Thánh địa Mỹ Sơn hé lộ những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và nghệ thuật được bồi đắp qua một thời gian dài suốt chín thế kỷ (từ thế kỷ 4 đến thế kỷ 13).

Ngày nay, du khách ghé thăm Hội An có thể di chuyển bằng xe đến các ngôi đền, cách đó khoảng 40km, để bắt đầu một hành trình tâm linh giữa khung cảnh rừng núi thanh bình, đưa họ ngược dòng thời gian. Các chuyến tham quan lúc bình minh được khuyến khích để ghi lại những khoảnh khắc vàng ngập tràn không khí huyền ảo.

Kiến trúc kỳ vĩ

Hầu hết các phong cách kiến trúc của người Chăm đều hiện diện tại Mỹ Sơn, và chính các đền tháp ở Mỹ Sơn đã tạo nên những tiêu chí cơ bản để nhận diện phong cách kiến trúc Chăm.

Thánh địa Mỹ Sơn được coi là độc đáo và hiếm có trong các hình thái kiến trúc tháp Chăm. Du khách sẽ kinh ngạc trước các ngọn tháp tại Mỹ Sơn. Có những bức tường, khoảng sân và con đường liên kết các tháp thành từng cụm với đền chính ở trung tâm.

Một phần quần thể tháp Chăm cũng có thể được nhìn thấy ở Nha Trang. Để chiêm ngưỡng các tác phẩm điêu khắc và di vật khác từ thời kỳ này, bạn cũng có thể ghé thăm Bảo tàng Điêu khắc Chăm ở Đà Nẵng.

Ý nghĩa của Thánh địa Mỹ Sơn

Quần thể đền tháp Mỹ Sơn nằm trong một thung lũng núi ở phía tây huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Có một con suối chảy qua quần thể, đổ ra sông Thu Bồn, cách không xa Phố cổ Hội An.

Sự đa dạng về kiến trúc được ghi nhận là một địa danh độc đáo ở Đông Nam Á và tồn tại trong mối liên hệ với các yếu tố văn hóa địa phương. Do tác động của thời gian, quần thể đền tháp đã bị xuống cấp. Vì vậy, công tác trùng tu tỉ mỉ đã được thực hiện đối với các cấu trúc còn lại, nhờ đó tính toàn vẹn của chúng đã được bảo tồn tốt.

Di sản Thế giới được UNESCO công nhận này bao gồm hơn 70 cấu trúc kiến trúc và hệ thống khảo cổ học chôn lấp rộng lớn. Các ngôi đền khác nhau về phong cách kiến trúc, phản ánh các thời kỳ khác nhau của Vương quốc Chăm Pa trong suốt 10 thế kỷ. Những công trình bị bỏ hoang và đổ nát một phần này là điểm thu hút khách du lịch phổ biến đối với các nhiếp ảnh gia cũng như những ai quan tâm đến các nền văn minh cổ đại và kiến trúc tâm linh của họ. 

Trên trang web của mình, UNESCO nêu rõ: 

“Các đền tháp có nhiều kiểu dáng kiến trúc đa dạng tượng trưng cho sự vĩ đại và thanh khiết của Núi Meru, ngọn núi thiêng trong thần thoại, là nơi ngự trị của các vị thần Hindu ở trung tâm vũ trụ, nay được tái hiện một cách tượng trưng trên Trái Đất tại quê hương vùng núi của người Chăm. Chúng được xây dựng bằng gạch nung với các cột đá và được trang trí bằng các bức phù điêu bằng sa thạch mô tả các cảnh trong thần thoại Hindu. Sự tinh xảo về mặt công nghệ của chúng là minh chứng cho kỹ năng kỹ thuật của người Chăm trong khi hệ thống biểu tượng và hình tượng phức tạp của các đền tháp mang lại cái nhìn sâu sắc về nội dung và sự phát triển của tư tưởng chính trị và tôn giáo Chăm … Các di tích này là độc nhất vô nhị ở Đông Nam Á.”  

Điều gì ấn tượng nhất? Những viên gạch nung được liên kết với nhau mà không cần bất kỳ chất kết dính hay lỗ mộng nào, vậy mà chúng vẫn trường tồn cho đến ngày nay. Tương phản với thảm thực vật xanh mướt xung quanh, sắc đỏ của chúng tạo nên một vẻ đẹp vô cùng cuốn hút.

 

Cách khu di tích Mỹ Sơn khoảng 2km về phía tây bắc là Bảo tàng Mỹ Sơn. Nơi đây cung cấp thông tin chung về di tích Mỹ Sơn giúp du khách dễ dàng hình dung trước khi vào tham quan.

Thánh địa Mỹ Sơn mở cửa đón du khách khắp nơi trên thế giới và cung cấp nhiều dịch vụ, hoạt động trải nghiệm. Du khách đến đây sẽ được di chuyển bằng nhiều phương tiện khác nhau. Các lễ hội Chăm, các điệu múa hoàng gia và tôn giáo được dàn dựng và biểu diễn ngay tại chỗ giúp du khách hiểu rõ hơn về giá trị độc đáo của di sản phi vật thể này của nền văn minh Chăm Pa. Ngoài ra, du khách có thể chụp ảnh trong trang phục Chăm và có hệ thống nhà hàng sẵn sàng phục vụ du khách.

Vì đây là nơi tôn nghiêm, du khách nên có hành vi lịch thiệp và tránh mặc trang phục hở hang. Bạn cũng nên mang giày thoải mái và đội mũ vì sẽ phải đi bộ khá nhiều. 

Bạn muốn thưởng ngoạn phong cảnh xung quanh sau chuyến tham quan đền tháp? Có một hồ nước gần đó rất thích hợp để chèo thuyền kayak.