បុណ្យតេត៖ ប្រពៃណី ការជួបជុំគ្នា និងរសជាតិ

Tet Nguyen Dan (ពិធីបុណ្យព្រឹកព្រលឹមដំបូងនៃថ្ងៃដំបូង) អាចជាឈ្មោះផ្លូវការសម្រាប់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីវៀតណាម។ ប៉ុន្តែនៅពេលនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម អ្វីដែលអ្នកត្រូវដឹងគឺ៖ តេត (Tet)។ 

បុណ្យតេត ដែលជាញឹកញាប់ត្រូវចំចុងខែមករា ឬដើមខែកុម្ភៈ គឺជាថ្ងៃឈប់សម្រាកដ៏សំខាន់បំផុតនៅលើប្រតិតិនវៀតណាម ព្រោះវាជាថ្ងៃសម្រាប់ការជួបជុំគ្រួសារ ក្តីសង្ឃឹម និងសំណាងល្អ។

ចំណង់ចំណូលចិត្តក្នុងការជប់លៀងរបស់ជនជាតិវៀតណាមត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងពេញលេញក្នុងអំឡុងបុណ្យតេត ហើយការរាប់ថយក្រោយដល់ម៉ោងអាធ្រាត្រជាទូទៅចាប់ផ្តើមមួយសប្តាហ៍មុនថ្ងៃបុណ្យ។

 

បុណ្យតេតពោរពេញទៅដោយភាពអធិកអធម ការសម្តែងការដឹងគុណចំពោះបុព្វបុរស និងជំនឿអរូបិយមួយចំនួនផងដែរ។ ដើម្បីរៀបចំទទួលឆ្នាំថ្មី គ្រួសារនានាបានបោសសម្អាតផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេពីលើដល់ក្រោម។ វាប្រៀបដូចជាការបោសសម្អាតតាមពិធីសាសនា ប៉ុន្តែធ្វើឡើងដោយភាពផ្ចិតផ្ចង់ និងមានរបៀបរៀបរយ ដែលមិនសូវឃើញមាននៅបស្ចិមប្រទេសឡើយ។ មិនត្រឹមតែផ្ទះសម្បែងត្រូវបានរៀបចំឱ្យមានរបៀបរៀបរយប៉ុណ្ណោះទេ មនុស្សម្នាក់ៗក៏បានរៀបចំខ្លួន (កាត់សក់ ស្លៀកពាក់ខោអាវថ្មី) ហើយបំណុលដែលជំពាក់ត្រូវបានសងរួចរាល់ផងដែរ — ប្រៀបដូចជាការលុបជម្រះរឿងចាស់ៗចោល ដើម្បីចាប់ផ្តើមជាថ្មី។ 

រុក្ខជាតិ ដើមឈើ និងផ្កាសម្រាប់លម្អមានយ៉ាងសម្បូរបែប។ ផ្កាពីច (Peach) ផ្កាអាព្រីខុត (Apricot) និងផ្កាផ្លាំ (Plum) ព្រមទាំងដើមឃ្វិត (Kumquat) ដែលមានផ្លែពណ៌ទឹកក្រូច។ ផ្ទះសម្បែង និងមុខហាងនានាត្រូវបានលម្អយ៉ាងស្រស់ស្អាតដោយផ្កាស្បៃរឿង ផ្កាចិន និងផ្កាដាហ្វូឌីលពណ៌ស។

 

កាលពីអតីតកាល ជនជាតិវៀតណាមបានចាត់តាំង cay neu — ដែលជាដើមឫស្សីវែងមួយដើម ត្រូវបានបេះស្លឹកចេញ ហើយជារឿយៗត្រូវបានរុំដោយពណ៌ក្រហម (ពណ៌ក្រហមជាសញ្ញានៃសំណាងល្អ) នៅឯផ្ទះក្នុងអំឡុងបុណ្យតេត។ Cay neu ត្រូវបានលម្អដោយទង់ជាតិ និងគ្រឿងលម្អផ្សេងៗ ដើម្បីបណ្ដេញព្រលឹងខ្មោចបិសាច និងដេញសំណាងអាក្រក់ដែលនៅសេសសល់ក្នុងឆ្នាំចាស់។ Cay neu មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ រហូតដល់ការដកវាចេញបញ្ជាក់ពីការបញ្ចប់នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីដ៏វែងឆ្ឆាយនេះ។ ពិធីសាសនានេះនៅតែត្រូវបានអភិរក្ស និងសម្តែងឡើងវិញនៅក្នុងពិធីបុណ្យប្រពៃណីនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។

ប្រសិនបើអ្នកមកទស្សនានៅប្រទេសវៀតណាមក្នុងអំឡុងបុណ្យតេត អ្នកនឹងបានឃើញភាពអ៊ូអរ និងបរិយាកាសរីករាយនៅលើដងផ្លូវ។ ថ្ងៃឈប់សម្រាកនេះប្រៀបដូចជាក្បួនដង្ហែយ៉ាងអធិកអធម ទោះបីជាអ្នកនៅក្នុងទីក្រុង ឬនៅជនបទក៏ដោយ។ បុណ្យតេតផ្តល់ថាមពល និងបំផុសគំនិតដល់ជនជាតិវៀតណាម ហើយបរិយាកាសរីករាយ និងភាពអធិកអធមត្រូវបានបង្ហាញជាច្រើនថ្ងៃរហូតដល់ថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មីពិតប្រាកដ។ 

សម្រាប់ជនជាតិវៀតណាមភាគច្រើន បុណ្យតេតគឺជាឱកាសមួយសម្រាប់ការជួបជុំគ្រួសារ (អាជីវកម្មជាច្រើនត្រូវបានបិទក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ ដោយសារប្រជាជនត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើតរបស់ពួកគេ)។ គ្រប់ផ្ទះទាំងអស់មានអាសនៈសម្រាប់រំលឹកគុណបុព្វបុរស ហើយគ្រួសារនានានាំគ្នាទៅកាន់ផ្នូររបស់សាច់ញាតិដែលបានចែកឋានទៅ ដោយមានកាន់ផ្កា ធូប និងអំណោយផ្សេងៗ។

ថ្ងៃដំបូងនៃបុណ្យតេតគឺត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់គ្រួសារផ្ទាល់។ វាជាថ្ងៃដែលចាស់ទុំត្រូវបានគោរពបូជាយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយក្មេងៗទទួលបានស្រោមសំបុត្រដែលពោរពេញទៅដោយ "លុយសំណាង"។ ថ្ងៃទីមួយក៏រួមបញ្ចូលទាំងពិធីសាសនាដ៏មានសារៈសំខាន់ផងដែរ។ គេនិយាយថា មនុស្សដំបូងគេដែលចូលផ្ទះនៅថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី គឺជានិមិត្តរូបនៃដំណើរការនៃឆ្នាំទាំងមូល។ ដើម្បីជៀសវាងការភ្ញាក់ផ្អើលដែលមិនបានរំពឹងទុក សមាជិកគ្រួសារដែលមានកិត្តិយស ឬជោគជ័យ ច្រើនតែត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យធ្វើជាមនុស្សដំបូងគេដែលមកលេង។ ចាំនិយាយបែបនេះចុះ៖ មនុស្សមិនមែនគ្រាន់តែ "ចូលលេង" នៅថ្ងៃដំបូងនៃបុណ្យតេតនោះទេ — មានរឿងជាច្រើនដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន! ហើយនិយាយអំពីជំនឿអរូបិយ ទោះបីជាការបោសសម្អាតផ្ទះយ៉ាងហ្មត់ចត់មុនថ្ងៃបុណ្យតេតជាកិច្ចការចាំបាច់ក៏ដោយ អ្នកនឹងមិនឃើញមានការប្រើប្រាស់អំបោសបោសផ្ទះក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យពិតប្រាកដនោះឡើយ — ព្រោះគេត្រូវជៀសវាងហានិភ័យនៃការបោសសម្អាតសំណាងល្អចេញ។

 

នៅថ្ងៃទីពីរ ជាទូទៅមនុស្សធ្វើដំណើរទៅសួរសុខទុក្ខមិត្តភក្តិ និងសាច់ញាតិ — ជាការកម្សាន្តរីករាយដែលឆ្លងកាត់ពីផ្ទះមួយទៅផ្ទះមួយ ពីប្លុកមួយទៅប្លុកមួយ និងនៅទូទាំងភូមិផងរបងជិត និងសហគមន៍។

ថ្ងៃទីបីគឺសម្រាប់លោកគ្រូអ្នកគ្រូ (ស្រទាប់វណ្ណៈដែលទទួលបានការគោរពយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់)។ វាជារឿងធម្មតាទេដែលឃើញមិត្តរួមថ្នាក់ប្រមូលផ្តុំគ្នាទៅសួរសុខទុក្ខគ្រូបង្រៀនរបស់ពួកគេ ដោយនាំយកអំណោយជាផ្លែឈើ និងផ្កា។

ដងផ្លូវមានភាពរស់រវើក មិនត្រឹមតែជាមួយប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងអបអរសាទរនោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានផ្កាចម្រុះពណ៌ ចង្កៀងគោមដ៏ស្រស់ស្អាត ការរាំម៉ុងសាយ និងរាំនាគ សំឡេងគង ស្គរ និងកណ្ដឹង។ ការដង្ហែក្បួន និងការបាញ់កាំជ្រួចនៅពេលយប់គឺជា រឿងធម្មតាដែលតែងតែមាន។ 

ប្រសិនបើអ្នកចៃដន្យនៅក្នុងក្រុងធំៗមួយចំនួនក្នុងអំឡុងបុណ្យតេត (ហាណូយ, ទីក្រុងហូជីមិញ, ដាណាង ជាដើម) មានព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនត្រូវបានរៀបចំឡើងពេញមួយថ្ងៃឈប់សម្រាកបុណ្យតេត។ អាហារគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃពិធីបុណ្យតេត។ មុខម្ហូបមួយចំនួនគឺមានតែក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យនេះប៉ុណ្ណោះ។ ប្រហែលជាល្បីល្បាញជាងគេគឺ Banh chung (នំចាំងរាងការ៉េ) និង Banh tet (នំចាំងរាងស៊ីឡាំង)។ ធ្វើឡើងពីអង្ករដំណើប សណ្តែកបាយ និងសាច់ជ្រូក (ជាមួយនឹងគ្រឿងផ្សំផ្សេងទៀតបន្ថែម អាស្រ័យលើរូបមន្តគ្រួសារ) នំនេះត្រូវបានខ្ចប់ក្នុងស្លឹកចេក ហើយស្ងោរជាច្រើនម៉ោង។ 

 

Thit kho hot vit (សាច់ជ្រូកបីជាន់ខជាមួយពងទា) – មុខម្ហូបដ៏ពេញនិយមនៅភាគខាងត្បូង ត្រូវបានរំងាស់ក្នុងទឹកដូង និងទឹកត្រី ហើយបម្រើជាស៊ុបខដ៏ឆ្ងាញ់ពិសា។  

 

Cu kieu (ជ្រក់មើមខ្ទឹម) ត្រូវបានត្រាំក្នុងទឹកជ្រក់ជូរអែម។ មើមខ្ទឹមត្រូវបានបម្រើជាមួយ Tom kho (បង្គាក្រៀម)។ Cu kieu គឺជាម្ហូបបន្ថែមដ៏ប្រជាប្រិយក្នុងអំឡុងពេលប្រារព្ធពិធីបុណ្យតេត។

Xoi gac (បាយដំណើប) គឺជាមុខម្ហូបមួយដែលមានបរិយាកាសបុណ្យទាន! បាយដំណើបពណ៌ក្រហម (ពណ៌ក្រហមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ) មានច្រើនរូបសណ្ឋាន ដែលរួមមានសណ្ដែកដី ឬសណ្ដែកបាយ ឬផ្លែឈើចម្រុះ។

ដោយសារតែបុណ្យតេតបាននាំមនុស្សមកជួបជុំគ្នា ជាញឹកញាប់សម្រាប់ការចុះសួរសុខទុក្ខមួយភ្លែតៗ នំចំណីសម្រន់គឺតែងតែមានត្រៀមជាស្រេច។ ក្នុងចំណោមនំចំណីពេញនិយមបំផុតគឺ Mứt ដែលជាដំណាប់ផ្លែឈើ។ អ្នកនឹងឃើញមានខ្ញី ដូង ត្រឡាចក្រៀម អំពិល ការ៉ុត ល្ពៅ ស្ពឺ ម្នាស់ និងជាច្រើនទៀត។  

នំចំណីសម្រន់ដ៏ឆ្ងាញ់មួយទៀតដែលមាននៅស្ទើរតែគ្រប់ផ្ទះគឺ Hat dua (គ្រាប់ឪឡឹក)។ ដូចគ្នានឹង Xoi gac ដែរ គ្រាប់ឪឡឹកមានពណ៌ក្រហម ហើយដូច្នេះហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាសញ្ញាណនៃសំណាងល្អ។

 

Keo me xung គឺជាស្ករគ្រាប់ស្រួយធ្វើពីគ្រាប់ល្ង ឬសណ្ដែកដី (សណ្ដែកកិន និងស្ករ) ហើយត្រូវបានរុំដោយស្រទាប់នំពពែអាំង។ នំចំណីទំហំមួយម៉ាត់ៗទាំងនេះមានការប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងពេលញ៉ាំជាមួយតែបៃតង។ 

ការបានឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍បុណ្យតេត គឺបានឃើញប្រជាជនវៀតណាមក្នុងបរិយាកាសរស់រាយរាក់ទាក់បំផុតរបស់ពួកគេ។ បុណ្យតេតគឺជាការប្រារព្ធពិធីនៃក្ដីរីករាយឥតឈប់ឈរ - អ្នកប្រាកដជាទប់ចិត្តមិនបានទេក្នុងការលិចលង់ក្នុងភាពអបអរសាទរនេះ៖ Chuc mung nam moi (សួស្ដីឆ្នាំថ្មី)...