Tết Nguyên Đán (Lễ hội của buổi sáng đầu tiên ngày đầu tiên) có thể là tên gọi chính thức cho dịp Tết Âm lịch của Việt Nam. Nhưng khi ở Việt Nam, tất cả những gì bạn cần biết chỉ là: Tết. 

Tết, thường rơi vào cuối tháng Một hoặc đầu tháng Hai, là ngày lễ quan trọng nhất trong lịch của người Việt vì đây là dịp để đoàn viên, hy vọng và may mắn.

Sự say mê lễ hội của người Việt được thể hiện rõ nét nhất trong dịp Tết và màn đếm ngược đến giao thừa thường bắt đầu trước đó một tuần.

 

Tết thấm đượm những nghi thức long trọng, lòng hiếu thảo và cả một chút tâm linh. Để chuẩn bị đón Năm Mới, các gia đình dọn dẹp nhà cửa từ trên xuống dưới. Đây giống như một nghi thức dọn dẹp mùa xuân, nhưng với sự tỉ mỉ, ngăn nắp hiếm thấy ở phương Tây. Không chỉ nhà cửa được thu dọn gọn gàng, mọi người cũng chăm chút cho bản thân (cắt tóc, mặc quần áo mới) và các khoản nợ tồn đọng được thanh toán - có thể nói là để xóa đi những điều cũ kỹ. 

Cây cảnh, hoa kiểng trang trí có ở khắp mọi nơi. Hoa đào, hoa mai, hoa mận - và những cây quất trĩu quả chín mọng màu cam. Nhà cửa và các cửa hàng rực rỡ sắc màu của hoa cúc, vạn thọ và thủy tiên trắng.

 

Trước đây, người Việt thường dựng cây nêu - một cây tre dài, được tuốt hết lá và thường quấn vải đỏ (màu đỏ là biểu tượng của sự may mắn) tại nhà trong dịp Tết. Cây nêu được trang trí bằng cờ và nhiều vật phẩm khác nhau nhằm xua đuổi tà ma và xua đi những vận xui còn sót lại của năm cũ. Cây nêu quan trọng đến mức việc hạ cây nêu đánh dấu sự kết thúc của chuỗi ngày ăn Tết kéo dài này. Nghi thức này ngày nay vẫn được giữ gìn và tái hiện trong các lễ hội truyền thống ở Việt Nam.

Nếu bạn ghé thăm Việt Nam vào dịp Tết, bạn sẽ được chứng kiến không khí hối hả, nhộn nhịp - niềm vui tràn ngập trên các con phố. Ngày lễ này giống như một lễ diễu hành tưng bừng, dù bạn ở thành thị hay nông thôn. Tết tiếp thêm sinh lực và cảm hứng cho người Việt, không khí lễ hội và những nghi thức trang trọng được thể hiện trong nhiều ngày trước thềm Năm Mới. 

Đối với hầu hết người Việt, Tết là dịp để gia đình đoàn tụ (nhiều doanh nghiệp đóng cửa cả tuần để mọi người về quê). Mỗi gia đình đều có bàn thờ để tôn kính tổ tiên, và các gia đình cùng nhau đi tảo mộ người thân đã khuất, mang theo hoa, hương (nhang) và lễ vật.

Ngày mùng một Tết dành riêng cho gia đình ruột thịt. Đó là ngày mà những người lớn tuổi được tôn kính nhất và trẻ nhỏ nhận được những phong bao chứa "Tiền lì xì". Ngày đầu tiên cũng liên quan đến một nghi thức vô cùng quan trọng. Người ta tin rằng, người đầu tiên xông đất vào ngày đầu năm mới sẽ tượng trưng cho cả năm đó sẽ diễn ra như thế nào. Để tránh những bất ngờ ngoài ý muốn, một thành viên đáng kính hoặc thành công trong gia đình thường được mời làm người xông đất đầu tiên. Nói một cách dễ hiểu: mọi người không chỉ đơn giản là "tạt qua chơi" vào ngày mùng một Tết — có rất nhiều điều phụ thuộc vào đó! Và nói về những điều kiêng kỵ, dù việc dọn dẹp nhà cửa kỹ lưỡng trước Tết là điều bắt buộc, bạn sẽ không thấy chiếc chổi nào hoạt động trong suốt những ngày Tết — người ta phải tránh nguy cơ quét đi sự may mắn.

 

Vào ngày mùng hai, mọi người thường đi chúc Tết bạn bè và họ hàng — một cuộc hành trình vui vẻ từ nhà này sang nhà khác, từ khu phố này sang khu phố khác và khắp các cộng đồng.

Ngày mùng ba là ngày dành cho thầy cô (những người rất được tôn kính). Không khó để bắt gặp những nhóm bạn học cùng nhau đi thăm thầy cô giáo của mình, mang theo những món quà là hoa quả và hoa tươi.

Đường phố tràn đầy sức sống, không chỉ bởi dòng người ăn mừng náo nhiệt, mà còn bởi những sắc hoa rực rỡ, những chiếc đèn lồng cầu kỳ, những đội múa lân sư rồng, tiếng cồng chiêng, trống và chuông. Những đoàn diễu hành không hiếm gặp, và những màn pháo hoa rực rỡ vào ban đêm cũng vậy. 

Nếu bạn tình cờ ở một trong những thành phố lớn vào dịp Tết (Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, v.v.), có rất nhiều sự kiện được tổ chức trong suốt kỳ nghỉ Tết kéo dài. Ẩm thực là một phần quan trọng trong các nghi thức và không khí đón Tết. Một số món ăn được chuẩn bị riêng cho ngày lễ này. Có lẽ nổi tiếng nhất là Bánh chưng (bánh vuông làm từ gạo nếp) và Bánh tét (phiên bản hình trụ tròn). Được làm từ gạo nếp, đậu xanh và thịt lợn (với các nguyên liệu khác được thêm vào tùy theo công thức gia truyền), bánh được gói trong lá chuối và luộc trong nhiều giờ. 

 

Thịt kho hột vịt (thịt ba chỉ kho với trứng vịt) – món ăn phổ biến của miền Nam, được ninh nhừ trong nước dừa và nước mắm, được dùng như một món ăn dân dã, ấm cúng.  

 

Củ kiệu (củ kiệu muối) được ngâm trong nước sốt chua ngọt. Củ kiệu thường được ăn kèm với Tôm khô. Củ kiệu là một món ăn kèm phổ biến trong các bữa tiệc ngày Tết.

Xôi gấc (gạo nếp nấu gấc) là món ăn mang đậm tinh thần ngày lễ! Đĩa xôi màu đỏ (màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn) có khá nhiều phiên bản, có thể nấu kèm với lạc (đậu phộng), đậu xanh hoặc các loại trái cây sấy.

Vì kỳ nghỉ Tết là dịp mọi người quây quần, thường là để ghé thăm nhau nhanh chóng, nên các món ăn nhẹ luôn sẵn sàng. Một trong những món phổ biến nhất là Mứt, một loại trái cây ngào đường. Bạn sẽ tìm thấy mứt gừng, dừa, mứt bí khô, me, cà rốt, bí ngô, khế, dứa và nhiều loại khác nữa.  

Một món ăn vặt ngon lành khác có ở hầu hết mọi gia đình là Hạt dưa (hạt dưa hấu). Giống như Xôi gấc, hạt dưa có màu đỏ và do đó được coi là biểu tượng của sự may mắn.

 

Kẹo mè xửng là loại kẹo dẻo/giòn làm từ hạt vừng (mè) hoặc lạc (đậu phộng) (kết hợp với mạch nha và đường) và được bọc trong một lớp bánh tráng nướng. Những miếng kẹo nhỏ nhắn này thường được thưởng thức cùng trà xanh. 

Trải nghiệm ngày Tết là được chứng kiến người Việt Nam ở trạng thái niềm nở và hiếu khách nhất. Tết là một lễ hội tràn ngập niềm vui nối tiếp — bạn không thể không hòa mình vào không khí hân hoan đó: Chúc mừng năm mới (Happy New Year)…