ສຳລັບນັກທ່ອງທ່ຽວຫຼາຍຄົນ, ວິຖີຊີວິດຂອງຊາວຫວຽດນາມຍັງຄົງເປັນຄວາມລຶກລັບທີ່ໜ້າສົນໃຈ. ສັບສົນກັບຮ້ານກາເຟຂ້າງທາງນັບບໍ່ຖ້ວນຂອງປະເທດ, ຫຼືວ່າເປັນຫຍັງຄົນທ້ອງຖິ່ນຈຶ່ງສາມາດຂີ່ລົດຈັກເປັນຊົ່ວໂມງໄດ້ໂດຍບໍ່ມີເຫດຜົນຫຍັງ? ທ່ານບໍ່ໄດ້ຢູ່ຄົນດຽວ. ການມີປະສົບການແບບຫວຽດນາມແທ້ໆຄືການຮູ້ຈັກຄົນຫວຽດນາມ. ອ່ານຕໍ່ໄປເພື່ອຊອກຮູ້ວ່າສິ່ງໃດເຮັດໃຫ້ຄົນໜຶ່ງເປັນຄົນຫວຽດນາມ, ແລະເປັນຫຍັງພວກເຮົາຈຶ່ງເບິ່ງຄືວ່າມີແຕ່ສິ່ງທີ່ໜ້າປະຫຼາດໃຈຢູ່ສະເໝີ.

---

ຊີວິດຢູ່ຂ້າງທາງ

ຄົນຫວຽດນາມໃຊ້ເວລາຫຼາຍ ຢູ່ຂ້າງທາງ. ດ້ວຍບັນຍາກາດອາຫານຕາມຖະໜົນທີ່ໜ້າອັດສະຈັນຂອງປະເທດ, ວັດທະນະທຳຮ້ານກາເຟ ແລະ ຂ້າງທາງ (ລວມທັງຮ້ານຕັດຜົມຂ້າງທາງ, ຕະຫຼາດ, ແລະ ຊັ້ນຮຽນອອກກຳລັງກາຍ), ມັນບໍ່ຍາກທີ່ຈະເຫັນວ່າເປັນຫຍັງພວກເຮົາຈຶ່ງມັກອອກຈາກເຮືອນ. ພົບໝູ່? ໄປຂ້າງທາງ. ຕ້ອງການຕັດຜົມ? ໄປຂ້າງທາງ. ຊື້ເຄື່ອງຂອງ? ທ່ານຮູ້ວ່າຈະຊອກຫາພວກເຮົາຢູ່ໃສ.

ຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງພື້ນທີ່ສາທາລະນະນໍາໄປສູ່ວິຖີຊີວິດລວມໝູ່. ພວກເຮົາອາໄສຢູ່ກາງແຈ້ງ ແລະ ໃກ້ຊິດກັນ. ຄົນຫວຽດນາມບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍກັບແນວຄິດຂອງຊາວຕາເວັນຕົກກ່ຽວກັບພື້ນທີ່ສ່ວນຕົວ ຫຼື ເລື່ອງສ່ວນຕົວ. ຜູ້ຂາຍ bánh mì ຂອງທ່ານອາດຈະຖາມວ່າທ່ານແຕ່ງງານແລ້ວບໍ, ແລ້ວຢືນຢັນທີ່ຈະຈັດຫາຄູ່ໃຫ້ທ່ານ. ຢ່າຕົກໃຈ. ນາງພຽງແຕ່ເປັນຫ່ວງທ່ານ ແລະ ຕ້ອນຮັບທ່ານເປັນໜຶ່ງໃນພວກເຮົາ.

---

ເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນດ້ວຍລົດສອງລໍ້

ເມື່ອພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ນັ່ງຢູ່ເທິງຕັ່ງພລາສຕິກລົມກັນດື່ມກາເຟ, ພວກເຮົາອາດຈະກຳລັງຂີ່ລົດຈັກຂອງພວກເຮົາ. ສຳລັບພວກເຮົາຊາວຫວຽດນາມ, ລົດຈັກແມ່ນຫຼາຍກວ່າພາຫະນະຂົນສົ່ງ. ການຂີ່ລົດບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການເດີນທາງຈາກຈຸດ A ໄປຈຸດ B ສະເໝີໄປ. ໃນຄືນທີ່ອາກາດດີ, ທ່ານຈະເຫັນຄອບຄົວ, ໝູ່ເພື່ອນ ແລະ ຄູ່ຮັກຂີ່ລົດຈັກໄປມາເພື່ອເພີດເພີນກັບລົມເຢັນ, ລົມກັນ, ຫຼື ເບິ່ງຄົນໄປມາພ້ອມກັບການຢຸດພັກບາງຄັ້ງເພື່ອຊື້ຂະໜົມແຊບໆ.

ການເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນກັບລົດຈັກຍັງໝາຍເຖິງຄວາມຊົງຈຳຫຼາຍຢ່າງທີ່ຕິດພັນກັບລົດສອງລໍ້ເຫຼົ່ານີ້. ຄົນຫວຽດນາມຈະຈື່ຈຳສະເໝີວ່າຖືກແມ່ກັບພໍ່ໜີບຢູ່ກາງໃນການຂີ່ລົດໄປໂຮງຮຽນ. ການນັດພົບຄັ້ງທຳອິດມັກຈະເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການຂີ່ລົດຈັກໄປຮັບ. ການເດີນທາງ phượt ແມ່ນກຳນົດໂດຍການຂີ່ລົດຈັກກັບໝູ່ເພື່ອນໄປພູເຂົາ, ຫາດຊາຍ, ຫຼື ຊົນນະບົດ. ດັ່ງນັ້ນ, ເມື່ອທ່ານຖືກສະເໜີໃຫ້ຂີ່ລົດຈັກຂອງຄົນທ້ອງຖິ່ນ, ໃຫ້ຮັບເອົາ. ນັ້ນຄືຄຳເຊີນເຂົ້າສູ່ວິຖີຊີວິດຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນພາດ.

---

ຫຼົບແສງແດດ

ຄົນຫວຽດນາມສ່ວນໃຫຍ່ມັກມີຜິວຂາວ, ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາຈຶ່ງປົກປິດຮ່າງກາຍເມື່ອແສງແດດອອກ. ດ້ວຍບາງ ເມືອງແຄມທະເລ ໄດ້ຮັບແສງແດດເຖິງ 300 ວັນຕໍ່ປີ, ມັນງ່າຍທີ່ຈະເຫັນວ່າເປັນຫຍັງພວກເຮົາຈຶ່ງອາດຈະຖືວ່າມັນເປັນເລື່ອງທຳມະດາ. ສຳລັບພວກເຮົາ, ມື້ທີ່ມີແສງແດດແມ່ນດີທີ່ສຸດທີ່ຈະເພີດເພີນຢູ່ພາຍໃນເຮືອນ ຫຼື ໃນຮົ່ມ. ອາບແດດຢູ່ສະລອຍນໍ້າ? ບໍ່, ຂອບໃຈ, ພວກເຮົາຂໍຜ່ານ.

ແມ່ຍິງຫວຽດນາມພະຍາຍາມຢ່າງເຕັມທີ່ເພື່ອປ້ອງກັນຕົນເອງຈາກແສງແດດດ້ວຍເສື້ອແຂນຍາວ, ຖົງມື, ໜ້າກາກ, ໝວກກັນແດດ... ເວົ້າໄດ້ວ່າທຸກຢ່າງ. ‘ກະໂປງກັນແດດ’ ແມ່ນຜ້າທີ່ພັນອ້ອມແອວເພື່ອປົກປິດຮ່າງກາຍສ່ວນລຸ່ມໃນຂະນະທີ່ຂີ່ລົດຈັກ. ນີ້ຍັງເປັນເຫດຜົນທີ່ວ່າຫາດຊາຍຂອງຫວຽດນາມສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນວ່າງເປົ່າໃນຕອນກາງເວັນ, ແຕ່ມີຄົນຫຼາຍໃນຕອນເຊົ້າ ຫຼື ຕອນບ່າຍ.

---

ການແບ່ງປັນ (ອາຫານ) ຄືການເປັນຫ່ວງ

ອາຫານແມ່ນສ່ວນສຳຄັນຂອງວັດທະນະທຳຂອງພວກເຮົາ, ແລະວິທີການທີ່ພວກເຮົາແບ່ງປັນມັນກໍເຊັ່ນກັນ. ອາຫານມັກຈະຖືກກິນແບບຄອບຄົວໂດຍມີທຸກຢ່າງວາງຢູ່ເທິງໂຕະໃຫ້ທຸກຄົນກິນ. ແຂກຖືກເຊີນໃຫ້ຢູ່ກິນເຂົ້າຖ້າພວກເຂົາມາຮອດເວລາອາຫານຄ່ຳ, ແລະຖ້ວຍຂອງພວກເຂົາຈະຖືກເຕັມໄປດ້ວຍອາຫານທີ່ເຈົ້າພາບເລືອກໃຫ້. ‘ມັນເປັນພຽງແຕ່ຖ້ວຍເພີ່ມເຕີມໜຶ່ງໜ່ວຍ ແລະ ໄມ້ທູ່ໜຶ່ງຄູ່’, ພວກເຮົາເວົ້າສະເໝີ.

ຄົນຫວຽດນາມບໍ່ແມ່ນຄົນທີ່ສະແດງຄວາມຮັກອອກມາຢ່າງຈະແຈ້ງທີ່ສຸດ. ພວກເຮົາຫຼີກລ້ຽງການເວົ້າວ່າ ‘ຂ້ອຍຮັກເຈົ້າ’, ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາຈຶ່ງຫັນໄປຫາອາຫານແທນ. ນັກຮຽນທີ່ຮຽນຢູ່ໂຮງຮຽນໄກຈາກບ້ານຈະໄດ້ຮັບຊຸດອາຫານທີ່ແມ່ ແລະ ແມ່ຕູ້ຂອງພວກເຂົາກະກຽມໃຫ້ທຸກໆສອງອາທິດ. ‘Em ăn cơm chưa?’ ຫຼື ‘ເຈົ້າກິນເຂົ້າແລ້ວບໍ?’ ແມ່ນໜຶ່ງໃນຂໍ້ຄວາມຈີບທີ່ຄລິດເຊທີ່ສຸດທີ່ໄວໜຸ່ມທົ່ວປະເທດໃຊ້.

---

---

ຜົນປະໂຫຍດຂອງການມີອາຍຸຫຼາຍຂຶ້ນ

ອາຍຸມາພ້ອມກັບຜົນປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງໃນຫວຽດນາມ. ຄົນເຖົ້າແກ່ຖືກເບິ່ງວ່າສະຫຼາດກວ່າ. ປູ່ຍ່າຕາຍາຍ, ພໍ່ແມ່, ແລະອ້າຍເອື້ອຍນ້ອງທີ່ສູງອາຍຸຄອບຄອງຕຳແໜ່ງສູງສຸດໃນເຮືອນ, ແລະຄຳສັບທີ່ແຕກຕ່າງກັນຖືກໃຊ້ເພື່ອເອີ້ນຜູ້ທີ່ອ່ອນກວ່າ ຫຼື ສູງອາຍຸກວ່າ. ຄຳສັບພາສາຫວຽດນາມ lễ phép ແປວ່າຄວາມສຸພາບ ຫຼື ມາລະຍາດ, ແຕ່ມັນໝາຍເຖິງການມີຄວາມສຸພາບ, ໃຫ້ກຽດ, ແລະ ແມ່ນແຕ່ເຊື່ອຟັງຜູ້ສູງອາຍຸ.

ຄຳແນະນຳ: ຢ່າຖືສາເມື່ອຄົນຫວຽດນາມຖາມອາຍຸຂອງທ່ານໃນການພົບກັນຄັ້ງທຳອິດ, ພວກເຮົາພຽງແຕ່ຕ້ອງການທີ່ຈະ lễ phép ບ່ອນທີ່ຄວນຈະ lễ phép.

ເຮືອນຂອງຄົນຫວຽດນາມສ່ວນໃຫຍ່ມີແທ່ນບູຊາບັນພະບຸລຸດ, ບ່ອນທີ່ອາຫານຖືກຖວາຍໃນໂອກາດພິເສດເຊັ່ນ: ວັນຄົບຮອບການເສຍຊີວິດ, Tết (ປີໃໝ່ຈັນທະຄະຕິ), ຫຼື ບຸນຜີ. ການເຄົາລົບຜູ້ເຖົ້າ, ໂດຍສະເພາະສະມາຊິກໃນຄອບຄົວ, ຍັງຄົງສືບຕໍ່ໄປເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຂົາຈະເສຍຊີວິດໄປແລ້ວ. ພວກ​ເຮົາ​ລໍ​ຖ້າ​ໃຫ້​ທູບ​ໝົດ (ເປັນ​ສັນ​ຍານ​ວ່າ​ບັນ​ພະ​ບຸ​ລຸດ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ​ກິນ​ແລ້ວ) ກ່ອນ​ທີ່​ຈະ​ເລີ່ມ​ກິນ​ອາ​ຫານ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ. ເຖິງຢ່າງນັ້ນ, ອາຫານຈະເລີ່ມຕົ້ນພຽງແຕ່ເມື່ອຜູ້ເຖົ້າແກ່ທີ່ສຸດກິນຄຳທຳອິດ.

---

ບົດກອນທີ່ໄຫຼລື່ນ

ໃນຫວຽດນາມ, ບົດກອນບໍ່ພຽງແຕ່ສຳລັບວັນນະຄະດີເດັກນ້ອຍເທົ່ານັ້ນ. ພວກ​ເຮົາ​ຮັກ​ມັນ, ບໍ່​ວ່າ​ຈະ​ອາ​ຍຸ​ເທົ່າ​ໃດ. ຮູບແບບບົດກະວີຂອງພວກເຮົາແມ່ນອີງໃສ່ບົດກອນຢ່າງໜັກ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບສໍານວນ, ສຸພາສິດ, ແລະແມ່ນແຕ່ເລື່ອງຕະຫຼົກສ່ວນໃຫຍ່ຂອງພວກເຮົາ. ເຈົ້າຂອງຮ້ານຄ້າແຂວນບົດກະວີຕະຫຼົກໄວ້ຂ້າງນອກເພື່ອໂຄສະນາອາຫານຂອງພວກເຂົາ, ໃນຂະນະທີ່ໂຮງຮຽນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງຂອງລັດຖະບານຂຽນບົດກອນຄູ່ເພື່ອໂຄສະນາສາທາລະນະ. ຄົນຫວຽດນາມຄົນໃດກໍສາມາດຂຽນບົດກະວີໄດ້. 'ບົດກະວີກົບ' (thơ con cóc) ໝາຍເຖິງບົດກະວີທີ່ຂຽນໂດຍຄົນທົ່ວໄປກ່ຽວກັບຊີວິດປະຈຳວັນ. ຫົວຂໍ້ສາມາດເປັນຫຍັງກໍໄດ້, ບໍ່ວ່າຈະເປັນເລື່ອງທຳມະດາປານໃດ. ຕົວຢ່າງ:

Trời buồn trời đổ cơn mưa, 
Ta buồn ta ngủ từ trưa tới chiều.

ຟ້າເສົ້າ, ຝົນກໍຕົກ,
ຂ້ອຍກໍເສົ້າ, ຂ້ອຍນອນແລ້ວກໍນອນອີກ.

ບົດກະວີກົບຍັງສາມາດເປັນບົດກະວີທີ່ເສຍສີ, ໂດຍສະເພາະກ່ຽວກັບຄວາມຮັກ.

Muốn ngủ ngon thì đừng lấy vợ,
Muốn không nợ thì đừng có yêu. 

ຢາກນອນຫຼັບສະບາຍ, ຢ່າແຕ່ງງານ,
ຢາກບໍ່ມີໜີ້ສິນ, ຢ່າຕົກຫລຸມຮັກ.

---

ທົນທານ ແລະ ຢືດຢຸ່ນ

ນອກຈາກການປະຕິບັດທີ່ແປກປະຫຼາດ ແລະ ອາລົມຂັນທາງບົດກະວີແລ້ວ, ສິ່ງໜຶ່ງທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຄົນຫວຽດນາມທັງໝົດແມ່ນ ຄວາມຢືດຢຸ່ນຂອງພວກເຮົາ. ຫວຽດນາມໄດ້ຜ່ານຜ່າຄວາມຫຍຸ້ງຍາກມາຫຼາຍ, ແຕ່ພວກເຮົາກໍຍັງສືບຕໍ່. ພວກ​ເຮົາ​ເບິ່ງ​ຄື​ວ່າ​ມີ​ຄວາມ​ສາ​ມາດ​ໃນ​ການ​ຟື້ນ​ຕົວ​ຈາກ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງ​ຍາກ. ຫວຽດນາມໃນປັດຈຸບັນແມ່ນໜຶ່ງໃນຈຸດໝາຍປາຍທາງທີ່ສ້າງແຮງບັນດານໃຈທີ່ສຸດໃນໂລກ, ບໍ່ພຽງແຕ່ຍ້ອນພູມສັນຖານທີ່ສວຍງາມ, ປະຫວັດສາດອັນອຸດົມສົມບູນ, ແລະ ຜະລິດຕະພັນການທ່ອງທ່ຽວທີ່ໄດ້ຮັບລາງວັນ, ແຕ່ຍັງມີເລື່ອງລາວທີ່ປະຊາຊົນຂອງພວກເຮົາຕ້ອງເລົ່າ. ຜູ້ທີ່ດ້ອຍໂອກາດທີ່ບໍ່ຍອມແພ້ ແລະ ກັບມາແຂງແຮງກວ່າເກົ່າ? ດຽວນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ພວກເຮົາທຸກຄົນສາມາດພົວພັນໄດ້.